Thiếu nữ đánh cờ vây

[kim-ef]

Vài lời về tác phẩm

(Lựa tựa của tác giả viết cho bản tiếng Trung)

Cuối tháng 9 năm 2001, tiểu thuyết Thiếu nữ đánh cờ vây của tôi được đề cử giải Goncurt Pháp. Cuối tháng 2, tiểu thuyết đó đoạt giải Goncurt dành cho học sinh Trung học. Trong thời gian này, tôi có tham gia các cuộc tọa đàm do nhà sách FNAC tổ chức tại các tỉnh ở Pháp. Mỗi lần đến đó, tôi luôn nhận được những tràng vỗ tay nồng nhiệt. Tôi nghĩ, điều đó không chỉ do tôi là tác giả của Thiếu nữ đánh cờ vây, mà còn vì tôi là người Trung Quốc, đại biểu cho một nền văn hóa còn rất xa cách và huyền bí.

Mỗi nhà văn đều cảm thấy vô cùng sung sướng khi được giao lưu với độc giả, song điều khiến tôi cảm động nhất là, như ý kiến của các độc giả trẻ, tuy văn hóa Trung Quốc và phương Tây dường như còn một "bức rào ngăn cách" vô hình, thế nhưng, bi kịch tình yêu trong Thiếu nữ đánh cờ vây đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng họ, họ như quên hẳn nhân vật nữ chính là học sinh trung học Trung Quốc những năm 30 thế kỷ XX, mà coi đó là những thanh niên Pháp thế kỷ XXI.

Từ năm 1931, ba tỉnh vùng Đông Bắc Trung Quốc bị địch chiếm đóng, đến năm 1937 Nhật Bản phát động toàn diện cuộc chiến tranh xâm lược Trung Quốc, Thiếu nữ đánh cờ vây lấy bối cảnh từ những xung đột chính trị, kinh tế, văn hóa Trung Quốc, trong các thế xung đột đẫm máu này, tôi đã tạo nên một khoảng trời hòa bình: tại quảng trường Thiên Phong nho nhỏ, dưới lùm cây tỏa bóng, hai nhân vật chính nam và nữ gặp nhau cạnh chiếc bàn đá có khắc sẵn bàn cờ. Nhân vật nam là một gián điệp Nhật Bản, lạnh lùng tàn nhẫn mà si tình, nhân vật nữ là một cô gái Trung Quốc mới mười sáu tuổi, thuần khiết mà không ngây thơ, thông minh chứ không tàn nhẫn. Một ván cờ vây, cũng đủ để đánh mất mình trong chốn mê cung tình cảm. Mỗi ván cờ bày ra, là một giấc mơ diệu kỳ, khép một ván cờ, ai nấy lại trở về với thực tại phũ phàng. Thế giới của kỳ thủ nam là doanh trại, là phạm nhân chiến tranh, là tù ngục và thuốc súng, còn thế giới của kỳ thủ nữ là một gia đình quý tộc đã sa sút, là đòan thể thanh niên chống Nhật, là ba tỉnh vùng Đông Bắc Trung Quốc đang rên siết dưới gót giầy quân Nhật.

Đến nay, Thiếu nữ đánh cờ vây đã trở thành một trong những tiểu thuyết ăn khách nhất tại Pháp, đã được dịch ra hơn mười thứ tiếng. Tôi nghĩ cuốn sáh này sở dĩ đoạt giải thưởng văn học, được đông đảo bạn đọc yêu thích, là do nó đã chạm đến đáy sâu về tình cảm, về sự sinh tồn của người hiện đại. Sau sự kiện 11/9 ở Mỹ, xã hội phương Tây đớn đau trong việc kiếm tìm các loại định nghĩa mới, chẳng hạn thế nào là đen, thế nào là trắng, thế nào là phạm tội, thế nào là trừng phạt, thế nào là trung thành, thế nào là phản bội… Thế nhưng, Thiếu nữ đánh cờ vây lại chứng tỏ, trong bối cảnh hai nền văn hóa đối địch, đàn ông và đàn bà vẫn có thể đến với nhau và yêu trong sự đối lập, vẫn có được giây phút thăng hoa của tình yêu.

Khi viết đến trang cuối của Thiếu nữ đánh cờ vây, tôi không sao kìm được nước mắt. Nhiều độc giả viết thư bảo, sau khi đọc xong cuốn sách, họ cũng từng khóc nấc lên.

Thiếu nữ đánh cờ vây là một giấc mơ, mong sao những cảnh trầm luân và ái tình trong giấc mơ sẽ khiến con người có được sự tỉnh táo trước hiện thực, khiến con người có được khát vọng và niềm tin cháy bỏng về hạnh phúc và tương lai.

Trần Sơn dịch





Tặng ba mẹ

Tặng anh trai và Wendy

Tặng ông bà, là linh hồn xứ Mãn Châu mới


1.

Quảng trường Thiên Phong, những người chơi cờ phủ đầy giá nom giống hệt như những chú người tuyết. Làn hơi trắng tỏa ra từ mũi, từ miệng họ. Vài sợi băng nhỏ như kim mọc từ dưới mũ, chõ xuống đất. Trời trong óng ánh như vỏ trai, mặt trời đỏ lừ đổ nắng xuống, liên miên. Nào có ai biết mặt trờ rới xuống chốn nào?

Và từ bao giờ nơi này trở thành chỗ hẹn hò của dân chời cờ vây? Tôi không biết. Các bàn cờ vây khắc trên mặt đá granit sau hàng ngàn hàng vạn ván cờ như đã hóa thành những gương mặt, tư duy , những lời nguyện ước.

Tôi vừa xiết chiếc lò ủ bằng đồng trong ống tay áo chắn gió, vừa dậm chân cho đỡ giá. Đối thủ của tôi là một người lạ xuống thẳng từ nhà ga. Cuộc cờ càng lúc càng căng thẳng, một làn hơi ấm lan tỏa trong người tôi. Chiều tàn dần và các quân cờ nom không rõ nữa. Đột nhiên, có ai đó đánh lên một que diêm. Một ngọn nến xuất hiện trên tay trái của người kia. Những người chơi khác đã về hết. Tôi biết rằng mẹ sẽ phát ốm khi thấy con gái về muộn thế. Đêm đã xuống và gió bắt đầu nổi. Người đàn ông xòe bàn tay đi găng che ngọn lửa. Tôi lôi trong túi ra một bình rượu nhỏ, rượu làm bỏng cổ họng tôi. Tôi gí bình rượu dưới mũi người lạ mặt. Anh ta sững sờ kinh ngạc nhìn bình rượu. Mặt anh ta râu ria xồm xoàm và chẳng thể nào đoán nổi tuổi. Một vết chém dài từ đỉnh lông mày qua con mắt phải lúc nào cũng khép kín. Anh ta nhăn mặt, làm một hơi hết sạch bình rượu.

Đêm không trăng. Gió rên rỉ như tiếng trẻ kêu than. Trên cao kia, một vị nam thần đang chiến đấu với một nữ thần và xô đẩy các vì sao.

Người đàn ông đếm đi đếm lại các quân cờ. Anh ta thua và bị bỏ xa mười tám điểm. Anh ta thở dài đưa cho tôi cây nến, rồi đứng dậy, lênh khênh như một gã khổng lồ, nhặt túi đồ và bỏ đi không quay trở lại.

Tôi xếp quân cờ vào các hộp gỗ. Chúgn kêu rin rít dưới ngón tay tôi. Tôi chỉ có một mình, với lũ quân cờ của tôi, với niềm tự hào được thỏa mãn. Ngày hôm nay, tôi ăn mừng chiến thắng thứ một trăm.



2.

Mẹ thấp bé, chỉ cao ngang ngực tôi. Việc để tang cha kéo dài làm khô héo thân hình mẹ. Khi tôi báo với tin tôi được điều động sang Mãn Châu, mẹ tái mặt.

- Mẹ, con xin mẹ, đã đến lúc con thực hiện số phận người lính rồi.

Không đáp lại lời nào, mẹ bỏ về phòng. Suốt buổi tối, cái bóng còng đi trong đau khổ của mẹ in hình trên vách ngăn phết giấy trắng. Mẹ cầu nguyện.

Sớm nay, tuyết đầu mùa đã rơi trên Tokyo. Tôi quỳ phục trước bàn thờ tổ tiên, tay xòe ra áp sát xuống tấm chiếu tatami. Khi tôi đứng dậy, mắt tôi bắt gặp ảnh cha kính yêu. Cha cười với tôi. Căn phòng tràn ngập sự hiện diện của cha. Ước gì tôi mang được phần nào hình ảnh cha tôi sang tận Trung Quốc.

Cả gia đình tôi chờ trong phòng khách. Mọi người ngồi quỳ trên gót chân và trang trọng im lặng. Tôi chào từ biệt mẹ trước, tựa như hồi còn bé tôi chào mẹ trước lúc tời trường. Tôi quỳ trước mẹ và nói: Okasam (1), con xin phép mẹ ra đi. Mẹ cúi chào tôi thật thấp.

Tôi kéo cánh cửa trượt và ra vườn. Mẹ, em trai, em gái đều đi theo.

Tôi quay lại và cúi mình sát đất. Mẹ khóc. Vạt áo kimono tối màu sột soạt khi mẹ cúi mình đáp lễ. Tôi bỏ chạy. Mẹ mất bình tĩnh cũng chạy lao theo tôi trong tuyết.

Tôi dừng lại. Mẹ cũng dừng lại. Rồi như sợ tôi sẽ nhao vào vòng tay mẹ, mẹ lùi lại một bước.

- Con ơi, Mãn Châu là đất nước anh em, mẹ kêu lên với tôi. Bất hạnh thay, bọn khủng bố tìm cách phá hoại tình bạn giữa hai hoàng đế chúng ta. Bổn phận của con là phải bảo vệ một nền hòa bình khó khăn. Nếu phải chọn giữa cái chết và hèn nhát, hãy dứt khoát chọn cái chết.

Việc chuyển quân lên tàu tiến hành trong tiếng ồn ào của dàn kèn đồng. Gia đình binh lính chen lấn nhau trên bến để ném cho chúng tôi nào là ruy băng, nào hoa lá, và những tiếng hoan hô thấm đẫm vị mặn của nước mắt.

Bờ xa dần, cuốn theo tiếng ồn ào của bến cảng. Chân trời rộng mở, biển bao la làm chúng tôi choáng ngợp.

Chúng tôi cập bến Triều Tiên tại Pusan. Binh lính bị dồn chất trong một chuyến tàu lăn về phương Bắc. Tới hoàng hôn ngày thứ ba, đoàn tàu dừng lại. Chúng tôi vui vẻ nảy xuống co duỗi chân tay và đi giải. Tôi vừa tiểu vừa huýt sáo. Trên đầu tôi chim chóc bay lượn. Đột nhiên, tôi nghe có tiếng kêu tắc nghẹn. Có người chạy trốn trong khu rừng. Cách tôi chừng mươi bước, Tadayuki, tay lính mới tốt nghiệp trường quân sự, nằm vật dưới đất. Máu chảy ào ạt từ cổ anh. Mắt anh vẫn mở trừng trừng. Trên tàu, tôi vẫn nhìn thấy gương mặt trẻ trung méo mó trong một nếp nhăn đầy ngạc niên.

Chết có nhẹ nhàng như ngạc nhiên không?

Tàu tới một nhà ga Mãn Châu trong đêm. Đất phủ đầy băng giá lấp lánh trong ánh đèn đường. Có tiếng chó sủa xa xôi.

----------

Chú giải của chương:

(1) Mẹ, cách nói kính trọng trong tiếng Nhật

[pramod]

3.

Anh họ Lữ dạy tôi chơi cờ vây. Hồi đó tôi bốn tuổi, anh gấp đôi tuổi tôi.

Những giờ dài dằng dặc suy ngẫm bên bàn cờ vây là một nỗi hành hạ, nhưng ước mong chiến thắng giữ tôi bất động.

Mười năm sau, anh Lữ được coi như một tay cờ siêu hạng. Tại Tân Kinh (1), nước cờ của anh nổi tiếng đến nỗi Hoàng đế (2) Mãn Châu đã ban cho anh được triều kiến. Anh không bao giờ cám ơn tôi vì đã dẫn dắt anh tới vinh quang. Tôi là cái bóng của anh, bí mật của anh, đối thủ xuất sắc nhất của anh.

Mới hai mươi tuổi nhưng Lữ nom như một ông già. Những lọn tóc trắng xòa xuống trán anh. Anh bước đi chậm rãi từng bước ngắn, tay khoanh lại, lưng còng xuống. Những sợi râu đầu tiên mọc trên cằm anh, như một chòm râu của người già tới tuổi trăm.

Cách đây một tuần, tôi nhận được một bức thư của anh:

" Anh về vì em. Anh quyết định sẽ nói chuyện với em về tương lai của chúng ta…"

Phần còn lại của lá thư là một lời thú nhận chẳng thể đọc ra nổi chữ. Ông anh họ kín tính này đã nhúng bút vào một thứ mực quá loãng. Các chữ tượng hình ngoằn ngoèo nổi lên trên các vân giấy như những con hạc trắng bay trong sương mờ. Cái thư dài lê thê, không đọc được, vẽ trên giấy lụa này khiến tôi vô cùng tức giận.
----------

Chú giải của chương:
1. Tân Kinh, thủ đô nước Mãn Châu độc lập, nay là thành phố Trường Xuân.
2. Phổ Nghi, hoàng đế cuối cùng. Sau khi nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời, ông thoái vị. Năm 1932, với sự giúp đỡ của quân Nhật, ông trốn khỏi Thiên Tân nơi ông đang bị giam lỏng. Để hợp thức hóa việc chiếm đóng miền Bắc Trung Quốc từ 18.9.1931, Nhật đã đưa ông lên làm vua xứ Mãn Châu độc lập năm 1932



4.

Tuyết rơi dầy nên không thể tiến hành tập luyện được. Bị vây trong giá tuyết, lạnh và gió, chúng tôi phải ngồi chơi bài suốt ngày trong nhà.

Hình như tại nông thôn bắc Mãn Châu, người Trung Quốc không tắm bao giờ và bôi mỡ cá để chống lạnh. Trong trại lính, chúng tôi phản đối mãi, người ta mới cho dựng một nhà tắm. Cả lính và sĩ quan đều phải xếp hàng.

Trong căn nhà mờ mịt hơi, tường rỉ nước ròng ròng. Tuyết tan chảy lồng lộn sôi trong chiếc nồi khổng lồ đặt trên bếp. Mỗi người múc phần nước của mình trong một chiếc xô nứt nẻ.

Tôi cởi đồ và lấy khăn nhúng vào xô nước đục lờ để lau người. Cách tôi không xa, một nhóm nhỏ quây lại. Các sĩ quan bận rộn cọ lưng cho nhau và bàn tán chuyện thời sự. Tôi xích lại gần và nhận ra người vừa nói: đó là đại úy Mori, một trong số các cựu binh đã từng chiến đấu cho nước Mãn Châu độc lập.

Báo sáng nay (1) đưa tin tướng Trương Học Lương đã bắt Tưởng Giới Thạch làm con tin tại thành phố Tây An nơi ông ta và quân đội của mình bị quân Nhật dồn đuổi đóng từ sáu năm nay (2). Ông chỉ trả tự do cho thống chế Tưởng nếu Quốc dân đảng giảng hòa với Đảng cộng sản để cùng nhau giành lại xứ Mãn Châu.

- Trương Học Lương là một thằng con hoang và một thằng mê gái, đại úy Mori giễu cợt nói. Sau ngày 18 tháng chín, quân ta vây thành phố Thẩm Dương nơi tổng hành dinh của hắn đóng quân, cái đồ rác rưởi đó đã bỏ trốn mà chẳng kháng cự gì. Còn Tưởng Giới Thạch là một tay nói dối chuyên nghiệp. Hắn chẳng giữ lời đâu. Hắn sẽ ôm hôn quân cộng sản để rồi lại bóp cổ họ ngay thôi.

- Chẳng quân đội Trung Quốc nào có thể chống lại chúng ta, một sĩ quan vừa sai cần vụ cọ lưng thật mạnh vừa nói thêm. Nội chiến đã làm kiệt quệ nước Trung Quốc rồi. Có ngày chúng ta sẽ chiếm toàn bộ lãnh thổ xứ này như chúng ta đã làm với Triều Tiên thôi (3). Các anh xem, rồi chúng ta sẽ tiến dọc theo đường sắt nối liền Bắc và Nam Trung Quốc. Chỉ cần ba ngày, chúng ta sẽ chiếm được Bắc Kinh, sáu ngày sau là ta sẽ diễu hành tại Nam Kinh, rồi chỉ thêm tám ngày nữa là chúng ta có thể ngủ đêm tại Hồng Kông, cửa ngõ của Đông Nam Á.

Lời các sĩ quan đã khẳng định những tin đồn chúng tôi nghe trong trung đoàn từ khi còn ở Nhật. Mặc dù chính phủ còn ngần ngại, công cuộc tiến đánh Trung Quốc ngày càng trở nên khó tránh khỏi.

Đêm hôm đó, tôi ngủ, lòng thư thái và sung sướng vì được sạch sẽ.

Tiếng vải sột soạt khiến tôi tỉnh giấc. Tôi đang nàm trong phòng và trong phòng bên, cha ngồi quấn mình trong chiếc Yukata mỏng màu xanh dương sẫm. Mẹ đang bước đi. Giấu áo kimomo lót màu hòng nhạt. Mẹ mang gương mặt một thiếu phụ trẻ trung. Chẳng có nếp nhăn nào trên đôi mắt một mí của người. Mẹ tỏa ra một mùi hương như mùa xuân. Đó là mùi nước hoa cha đặt mua từ Paris về tặng mẹ.

Đột nhiên tôi nhớ ra rằng mẹ chẳng đụng vào lọ nước hoa đó nữa từ khi cha mất.

Giấc mơ của tôi tan biến, chỉ còn lại nỗi đau và nhớ.

------------

Chú giải của chương:

1.Ngày 12.12.1936, Trương Học Lương đã bắt giữ Tưởng Giới Thạch làm con tin. Ông ta thả Tưởng vào ngày 25.12 và áp giải Tưởng về Nam Kinh, nơi Quốc dân Đảng đóng đại bản doanh. Ngay khi xuống khỏi máy bay, Tưởng xé cam kết và cho bắt giam Trương trong vòng 50 năm.

2. Ngày 18.9.1931, quân độ Nhật đánh bại quân của Trương và nắm quyền kiểm soát xứ Mãn Châu.

3. Từ 1905-1910, Nhật đã dẹp được quân Nga và Trung Quốc ra khỏi Triều Tiên, rồi thực dân hóa đảo này bằng cách áp dụng một chính sách đồng hóa văn hóa và việc sử dụng bắt buộc tiếng Nhật.



5.

Anh Lữ còng lưng xuống. Anh bắt chước dáng của một người từng trải và chán đời. Trên gương mặt gầy guộc của anh, đôi mắt sâu thẳm đáng ngại truy đuổi tôi. Khi tôi nhìn chằm chằm vào mặt anh và hỏi:

- Anh họ, anh sao vậy?

Anh im.

Tôi rủ anh làm một ván cờ vây. Anh tái mặt và vặn vẹo người trên ghế. Nước đi của anh để lộ những nỗi bất ổn trong lòng anh. Trên bàn cờ vây, đất anh chiếm được lúc thì quá hẹp, lúc lại quá rộng. Tài năng của anh chỉ còn là những nước đi kỳ quặc và kém hiệu quả. Tôi đoán được rằng anh lại đọc các sách dạy cờ của người đời xưa do ông hàng xóm buôn đồ cổ của anh, một tay trùm giả mạo, cho mượn. Thậm chí tôi còn tự bảo có khi vì đọc quá nhiều các loại bản thảo mà người ta cho rằng có xuất xứ thần tiên vốn đầy rấy các tích truyện bi thảm, ông anh họ của tôi có cơ sẽ hóa rồ như những người chơi cờ ngày xưa.

- Anh này, em thấy anh cứ nhìn vào đuôi sam của em mà chẳng chịu chú ý đến nước cờ, anh lạ đi đấy. Tại sao vậy?

Anh Lữ đột ngột đỏ mặt như thể tôi đã nhìn thấy bí mật của anh. Anh khẽ ho và lấy lại vẻ mặt của một ông già ốm yếu. Tôi hết chịu nổi bèn giễu:

- Anh tìm thấy cái gì trong quyển sách của anh thế? Trường sinh bất tử à? Anh càng ngày càng giống các nhà luyện đan lụ khụ với bí quyết chế đan dược đấy.

Anh chẳng nghe tôi nói. Anh tránh mắt tôi và nhìn về phía bức thư anh mới gửi đến còn để trên bàn.

Anh chàng này từ hôm về cứ chờ câu trả lời của tôi cho cái lũ câu hỏi không đọc nổi của anh ta. Còn tôi, tôi đã quyết sẽ chẳng đả động gì đến nó.

Anh Lữ trở về thủ đô, vừ bị cảm vừa bị thất vọng. Tôi tiễn anh ra ga. Nhìn con tàu đi xa dần trong cơn lốc tuyết, tôi cảm thấy nhẹ người một cách lạ thường.



6.

Cuối cùng, nhiệm vụ đầu tiên của tôi đã tới.

Tiểu đoàn của chúng tôi được lệnh truy đuổi một nhóm quân khủng bố chống lại quyền lực của Nhật trên đất Mãn Châu. Chúng cải trang thành binh lính Nhật tấn công vào một kho quân sự để cướp đạn dược và vũ khí.

Bốn ngày liền, chúng tôi được đi dọc theo một con sông đông cứng lại trong băng. Gió thổi ngược chiều chúng tôi đi. Tuyết rơi quấn lấy chân tôi. Mặc dù có chiếc áo măng tô mới, cái lạnh sắc hơn dao kiếm vẫn xuyên qua người tôi. Tôi chẳng cảm thấy chân tay mình nữa. Đi bộ nhiều cũng khiến tôi tê người không suy nghĩ gì được. Quân trang đè nặng trên vai, đầu rụt vào cổ áo, tôi đi, lòng chỉ tơ tưởng đến lúc được sưởi ấm bên một bếp lửa trú quân.

Đến chân một ngọn đồi, có tiếng súng nổ. Phía trước tôi, nhiều người ngã gục. Tôi cũng nằm rạp xuống đất. Chúng tôi bị sa vào ổ phục kích. Kẻ thù chiếm được các cao điểm, bắn xả xuống mà chúng tôi không có cách gì bắn trả được. Bụng tôi chợt đau như xé. Tôi bị thương mất rồi! Tôi chết mất. Tôi đưa tay lần xuống. Không có vết thương nào, chỉ là cơn co thắt do quá sợ mà thôi. Điều đó làm tôi xấu hổ vô cùng. Tôi ngẩng đầu và chùi tuyết bám vào mi mát: các lính cựu đã nhảu xuống dòng sông băng. Họ nấp vào ven bờ sông để bắn trả. Tôi chồm dậy và chạy. Lẽ ra tôi đã bị dính đạn tới hàng trăm lần, nhưng trong chiến tranh, sự sốgn và cái chết chỉ phụ thuộc vào may rủi mà thôi.

Các khẩu trung liên của chúng tôi bắt đầu khạc đạn. Được lưới lửa quân mình dày đặc yểm trợ, chúng tôi tấn công. Tôi vung kiếm xông lên hàng đầu mong bù đắp lại nỗi hèn nhát lúc trước.
Lớn lên trong một xã hội trọng danh dự, tôi chưa từng biết đến tội ác, sự khốn cùng, sự phản bội và lần đầu tiên tôi biết tới sự căm thù: đó là một tình cảm tuyệt vời, mọt nỗi khao khát công lý và trả thù.

Trời nặng những tuyết là tuyết. Các mỏm đá lớn che chở cho quân thổ phỉ nhưng khói súng để lộ chỗ chúng nấp. Tôi ném hai quả lựu đạn. Chúng nổ tung. Cẳng chân, cánh tay, các mảnh thịt bắn vung trong tuyết và lửa. Cảnh tượng kinh hoàng đó khiến tôi sung sướng. Tôi thét lên. Chỉa bằng một nhát kiếm, tôi chém gọn một tên phỉ đang nhằm bắn tôi. Đầu hắn lăn lông lốc trong tuyết.

Thế là cuối cùng tôi đã có thể tự hào nhìn vào các bậc tổ phụ. Các Người đã truyền lại cho tôi thanh kiếm và lòng dũng cảm. Tôi đã không làm hổ danh dòng tộc.

Chiến đấu khiến chúng tôi rơi vào trạng thái kích động. Máu làm chúng tôi sôi lên, chúng tôi quật roi vào tù binh để buộc chúng nói. Nhưng người Trung Quốc cũng rắn như đá, quyết chẳng hé môi. Chán với trò hành hạ, chúng tôi giết họ. Chỉ hai viên đạn vào đầu.

Đêm xuống. Do sợ rơi vào một cãi bẫy nào khác, chúng tôi đóng quân ngay tại chỗ. Những người đã bị thương rên rỉ. Các tiếng kêu nối nhau rồi lại im. Cái lạnh đóng băng tê môi họ, họ sẽ chẳng sống sót được.

Chúng tôi thu nhặt xác quân ta lại. Đất rắn đến độ không thể đào hố được. Ngày mai, lũ thú đói sẽ dọn sạch chỗ này.

Chúng tôi quấn lên người bất cứ thứ gì chúng tôi kiếm được, quần áo người chết, chăn vứt đi, cành cây tuyết. Chúng tôi chen chúc bên nhau mà vẫn canh chừng.

Tôi ngủ thiếp đi sau khi đã thưởng thức rất lâu cái thú dìu dịu của người thắng trận. Có tiếng chân nhẹ nhàng khiến tôi giật mình thức dậy. Lũ chó sói đợi chúng tôi bỏ đi mãi không được, đã nhảy xổ và các xác chết.

[duongtramanh.bdg]

7.

Anh Lữ trở về vào dịp Tết.

Tại hội đền Bạch Mã, chúng tôi bị lạc nhau trong đám đông, chỉ còn lại hai đứa. Anh xin tôi đừng đi nhanh quá và nắm tay tôi.

Tôi chán ngán giằng tay ra và chạy vội để đuổi kịp các bạn. Anh theo tôi như một cái bóng, kêu tôi dừng lại. Cơn tức của tôi tràn ra. Tôi ra lệnh phải về nhà ngay lập tức. Anh giả như không nghe thấy gì và chặn đường tôi trước một mái đình nghiêng nghiêng dính lớp rèm băng dầy.

Mắt anh rực lên, hai gò má cóng lại trong cơn lạnh cũng đỏ chót lên như hai mảnh vài đỏ dán lên gương mặt nhợt nhạt. Giữa riềm mũ bằng da cáo và lông màu anh có một lớp băng giá trắng lấp lánh. Nét mặt đau khổ của anh khiến tôi thấy phát tởm, tôi bỏ chạy. Anh đuổi theo và rủ tôi xem đèn lồng tạc trong đá.

Tôi càng đi nhanh hơn.

Lữ xoạc chân đi sau tôi, van nài tôi để cho anh nói. Giọng anh run rẩy, rồi nghẹn ngào tiếng nấc.

Tôi bịt tai lại nhưng giọng nói đã nhỏ đi của anh tiếp tục ám theo tôi.

- Em nghĩ sao về bức thư của anh? Anh gọi với theo.

Tôi tức tối dừng lại.

Anh e dè không dám lại gần.

- Em đã đọc chưa?

Tôi cười độc ác.

- Em xé nó rồi.

Tôi quay lưng đi. Anh vồ lấy tôi và ôm tôi đến ngạt thở:

- Em hãy nghe anh nói!

Tôi đẩy anh ra:

- Anh Lữ, mình chơi một ván cờ vây. Nếu anh thắng em chấp nhận mọi lời đề nghị của anh. Nếu anh thua, chúng ta sẽ không gặp nhau nữa.



8.

Bọn khủng bố luôn chuồn thoát chỉ trong gang tấc và chúng tôi phải đón năm mới giữa bầy sói và cáo.

Tuyết hôm nay rơi chồng lên tuyết hôm qua. Chúng tôi dồn đuổi kẻ thù cho tới khi nào chúng cạn kiệt lương thực và đạn dược thì thôi.

Biết làm sao tả được mùa đông khắc nghiệt ở miền Bắc Trung Quốc? Nơi đây, gió hú rền rĩ và cây cối oằn xuống dưới sức nặng của tuyết. Rừng thông nom giống như những bia mộ nguyệch ngoạc màu trắng màu đen. Thỉnh thoảng một con hươu đực hoặc một con nai đốm lẩn lướt hiện ra. Chúng nhìn chúng tôi ngạc nhiên, rồi lủi nhanh.

Chúng tôi đi. Chỉ sau một tiếng đồng hồ, cố gắng quá sức làm chúng tôi ngạt thở vì nóng. Rồi chưa kịp lấy lại sức thì cái lạnh đã ùa vào trong các áo măng tô và làm chân tay chúng tôi tê cứng.

Kẻ thù xảo quyệt và quen thuộc địa hình hơn chúng tôi, thường tấn công bất ngờ rồi rút lui. Và mặc dù chịu tổn thất, chúng tôi vẫn tiếp tục dấn thân vào cuộc đua sức chịu đựng này.

Kẻ nào thắng được sự kiệt quệ sẽ thắng trong cuộc săn đuổi này.



9.

Chúng tôi bắt đầu ván cờ trong một góc phòng khách vào lúc bình minh, khi ngày chưa rạng. Anh Lữ cả đêm không ngủ. Mắt anh đỏ vằn máu, tóc tai bờm xờm, anh uống hết tách trà này tới tách trà khác cho tỉnh ngủ, và thờ dài liên tục. Sáng nay, sau hai ngày đi thăm và cúng bái trong thành phố, ba mẹ tôi bận đồ truyền thống để tiếp khách. Dù có đóng kín của phòng, chúng tôi cũng không thoát được màn chào hỏi. Mọi người cứ cho gọi chúng tôi liên tục. Lúc thì phải quỳ xuống chúc mừng năm mới phát tài phát lộc, lúc thì chỉ cần cúi chào cũng đủ. Người lớn bao giờ cũng thích được khen. Được khen thì họ hài lòng và cho chúng tôi các phong bao lì xì màu đỏ và ai cũng nói giông nhau: " Các cháu, cầm tiền đi mua kẹo nhé!"

Mỗi khi quay về bàn cờ, Lữ khinh miệt vứt phong bao lên bàn. Để trêu tức, tôi mở các phong bao của mình và vừa đếm vừa bình phẩm luôn mồm.

- Thôi đi, em có phải trẻ con nữa đâu.

Tôi nhăn mặt thay trả lời.

- Em sắp mười sáu tuổi rồi, anh cáu kỉnh nói. Tuổi này như người khác là đã làm vợ làm mẹ rồi.

- Thế anh định cưới em chắc?

Và tôi phá ra cười.

Lữ sầm mặt.

Đến trưa, nào trống, nào kèn, nào pháo nổ đùng đùng làm rung cả nhà. Tôi nhìn ra cửa sổ, qua đầu tường thấy các vũ công nam nữ mặc quần áo đỏ, lênh khênh trên các cây cà kheo đang nhấp nhô trên không trung giữa đám lá.

Lữ bịt tai lại. Cái thứ âm nhạc quần chúng này đáng lẽ phải làm tôi rối trí thì lại càng khiến tôi tập trung hơn. Ánh sáng mùa đông như làm dậy thêm sắc màu vui tươi trong phố, luẩn quẩn trên bàn cờ. Lễ lạt chỉ làm tôi xa cách hơn với phần còn lại trong thiên hạ. Sự cô độc của tôi như một cuộn lụa đỏ cất kỹ dưới đáy hòm gỗ.

Sau bữa cơm trưa, anh Lữ chìm trong suy tư. Thỉnh thoảng anh chùi vài giọt nước mắt lạc loài nơi khóe mắt. Cũng không thể giả ngu mãi được, tôi im. Sự im lặng như món mì lạnh không muối, tỏa ra trên bàn cờ vây.

Anh họ dường như lúng túng, tì cằm lên tay và không ngớt thở dài. Khoảng mười chín giờ anh phạm phải một sai lầm. Đến tối, chẳng chờ cho cờ hết, tôi chỉ cho anh biết anh đã thua và chúng tôi phải giữ lời đánh cuộc.

Anh đẩy ghế đứng dậy.

Sáng hôm sau, người ta báo cho tôi biết anh đi. Tàu chạy chín giờ. Tôi còn kịp thời gian gặp anh. Trên sân ga, anh chờ tôi nói những lời hối hận. Còn lâu. Tôi chẳng việc gì lại phải đi nài nỉ. Làm thế chỉ tổ khuyến khích cơn dở hơi của anh. Anh đã xúc phạm tôi, anh phải chịu phạt. Sau này tôi sẽ viết cho anh, tôi sẽ gọi anh về với tôi khi những khát khao không trong sáng của anh đã nhường chỗ cho sự khiêm nhường của kẻ chiến bại.



10.

Trung đội của tôi bao vây một ngôi làng chìm trong tuyết. Khi biết chúng tôi đến, đàn bà, đàn ông, trẻ con đều bỏ trốn. Chỉ còn lại vài ông già rúc trong các nếp nhà tranh trông tang thương hơn trong vài thứ tô điểm sơ sài cho dịp tết.

Chúng tôi tập hợp họ lại giữa làng. Quần áo ít ỏi, họ quấn thân hình gầy guộc trong những tấm chăn vá víu và giấu ánh mắt ngu độn dưới lớp mũ mùa đông. Họ run rẩy, rên rỉ, tìm cách làm chúng tôi động lòng thương. Tôi cố nói với họ bằng tiếng quan thoại nhưng họ chẳng hiểu gì và trả lời tôi bằng thứ thổ ngữ thật khó nghe. Tức mình, tôi chĩa súng lục dọa họ. Đột nhiên, ba người trong đám họ phủ phục xuống, bám vào chân tôi và kêu than vô tội bằng thứ tiếng quan thoại chuẩn nhất. Quá kinh tởm, tôi nện báng súng để gỡ mình khỏi tay họ. Nhưng họ lại ôm chặt hơn và dập đầu vào bụng dưới tôi.

Quân tôi cười tan khi thấy tôi lúng túng. Tôi bảo một tên :

- Đồ ngu, tới gỡ cho tôi chứ.

Nụ cười của hắn chuyển thành cái nhăn mặt. Hắn nhanh nhẹn gỡ súng khỏi vai và xọc lưỡi lê vào chân một lão già.

Người bị thương hét lên vì đau đớn, lăn ra đất. Hai người kia kinh hoảng ngã bật ra sau. Tôi hoàn hồn sau cú sốc, quát lên :

- Đồ khốn, suýt nữa làm tôi bị thương !

Những kẻ vây quanh lại cười sặc như điên.

Sự độc ác của binh lính chúng tôi bắt nguồn từ một nền giáo dục khắc nghiệt. Tát, đấm, chửi bới là những hình phạt hàng ngày dành cho trẻ con. Trong quân ngũ, để rèn luyện sự tuân phục, sĩ quan đánh lính dưới quyền đến tóe máu hoặc dùng loại roi tre đặc biệt để quật vào mặt lính cho tứa máu ra.

Nhưng hành hạ người vô tội khiến tôi ghê tởm. Tôi thương hại những người nông dân Trung Quốc sống trong ngu tối, nghèo đói và bẩn thỉu này. Là người hiền lành, họ sẵn lòng tuân theo dù là hoàng đế người Mãn Châu, hay lãnh chúa Trong Hoa, hoặc hoàng đế Nhật Bản, miễn là được no bụng mỗi ngày.

Tôi ra lệnh cho lính băng bó cho ông già bị thương và đưa họ về nhà. Chúng tôi lục soát nhà họ và lấy luôn phần lương thực dự trữ cho tới hạt cuối cùng. Tôi hứa sẽ trả lại cho họ nếu cho chúng tôi biết chỗ trốn của quân khủng bố.

Tờ mờ sáng hôm sau, có người đến thức chúng tôi dậy.

Cái đói đã mở mồm anh ta. Chúng tôi đi ngay, lao vào cơn bão tuyết mà không chờ trời sáng hẳn.



11.

Mười ngày sau, tôi nhận được một bức thư của anh Lữ. Anh cho biết đã xin được hộ chiếu của Trung Hoa nội địa (1) và lúc tôi đọc thư của anh thì anh đã đi Bắc Kinh.

Tôi cảm thấy một nỗi buồn là lạ. Tôi ra quảng trường Thiên Phong, nơi những người chơi cờ vây vẫn thản nhiên đắm chìm trong niềm say mê của họ.

Hồi còn nhỏ, tôi thường đi theo anh Lữ khắp nơi anh chơi cờ. Một lần anh bị sốt và gục ngã trên bàn cờ. Tôi đánh thay anh và thắng trận ấy. Chiến thắng này khiến tôi trở thành cô gái duy nhất được chấp nhận trong giới mê cờ.

Năm tháng qua đi và tôi khắc khoải nhìn hoàng hôn của tuổi thơ trôi qua không bao giờ trở lại.

Anh Lữ không hiểu tôi. Anh muốn tôi đi theo anh trong thế giới của người lớn mà chẳng biết rằng cái thế giới đầy huênh hoang và buồn chán đó khiến tôi khiếp sợ.

----------

Chú giải của chương:

(1) : Vì Mãn Châu thường được gọi là "xứ ngoài Trường thành" nên vùng phía trong Trường thành được gọi là "nội địa ". Từ năm 1932, sau khi Mãn Châu tuyên bố độc lập, người Nhật đặt ra cơ chế hộ chiếu để có thể kiểm soát tốt hơn việc đi lại trong vùng họ cai trị và phần còn lại của Trung Quốc.

[thinhphat]

12.

Có lệnh mới chuyển xuống. Để ngăn không cho bọn khủng bố được tiếp tế, chúng tôi phải đốt tất cả các kho thóc trong làng chúng tôi đi qua.

Sau cơn tàn phá, làng mạc trông tăm tối như một nấm mồ. Tiếng gió gào lẫn vào tiếng khóc của nông dân, họ gục xuống đờ đẫn trước những giàn lửa đỏ rùng rùng khói đen.

Từ ba tháng nay, rừng ngập tuyết ngăn cách chúng tôi với thế giới bên ngoài. Bạo lực ngày càng gia tăng trong binh lính. Họ nốc rượu và hục hặc lẫn nhau. Màu trắng, màu xám, ánh tuyết hắt lên, các cuộc hành quân vô tận khiến chúng tôi trượt dần vào điên loạn. Hôm kia, một viên cai đã cởi phăng quần áo và bỏ chạy. Chúng tôi tìm thấy anh ta ngất xỉu trong một khe núi và buộc phải quấn dây vào cổ để lôi anh ta về. Tôi như mê đi trong tiếng chửi rủa, những tiếng cười xói lói của anh ta và nhận thấy những ý tưởng ấy cũng quay cuồng trong đầu óc mình như một điệp khúc không dứt.

Trong khi chờ đợi sự điên rồ đến gặm nhấm dần dần, chúng tôi vẫn tiếp tục tiến lên trong tuyết để đi về phía tuyết.



13.

Tôi buồn chán trong trường trung học nữ sinh.

Nền giáo dục quốc gia nhào nặn ra các cô gái cầu kỳ rởm và các bạn tôi ngày nào đó sẽ trở thành các bậc nữ lưu thời thượng. Đứa xinh nhất trong bọn là Hương, có đôi lông mày tỉa kỹ tới mức trông như hai nửa vầng trăng trên đôi mắt. Nó nhăn lông mày, nó nhíu lông mày, nó dãn lông mày. Niềm vui giả tạo của nó, tiếng cười điệu đà của nó cũng chẳng che đậy được nỗi bất ổn của tuổi dậy thì.

Châu, đứa xấu nhất trong bọn, lại có mái tóc dài nhất lớp. Nét mặt không đều của nó chỉ cho phép nó diễn đạt mọi việc với vẻ khinh miệt và đanh đá. Ấy thế mà lại thành cái duyên riêng. Mọi người kể rằng mẹ nó là cháu của một thống chế, khỏe như một đô vật Mông Cổ, dân thủ đô cũng phải e ngại sức mạnh của bà.

Giờ ra chơi, cả bọn bàn về nào là tài tử điện ảnh, nào là váy xống, đồ trang sức, hôn nhân, rồi các cuộc tình bí mật của hoàng hậu. Chẳng ai đọc văn học mới và những lời phê bình độc địa về một xã hội thối rữa. Chẳng ai nhắc nhở gì tới thời sự chính trị đang càng ngày càng xuống dốc. Chúng tôi chuyền tay nhau các tiểu thuyết tình sướt mướt. Xứ Mãn Châu độc lập ngăn cách chúng tôi với phần còn lại của nước Trung Quốc. Đây quả là một nhà máy ngọt ngào, nơi các con tằm dệt nên các ổ kén mỏng manh trước khi chết trong một nồi nước sôi sùng sục.

Sau buổi học, tôi ra quảng trường Thiên Phong. Cờ vây đưa tôi vào thế giới hành động. Các nước cờ luôn thay đổi khiến tôi quên đi sự tẻ nhạt thường ngày.

Ở trường, bọn bạn tôi gọi tôi là đồ ngoại đạo. Chúng coi việc tôi mê cờ vây như một bệnh điên ngoại nhập. Còn các tay chơi cờ tỏ ra rất độ lượng và chấp nhận trò ngông cuồng của một cô bé con là tôi.

Cách đây hai mươi năm, sau khi kết hôn, cha tôi đã thuyết phục được ông nội cho cha đi học bên Anh. Một năm sau, khi đi du học về, cha trở nên Âu hóa và dám thách thức cả truyền thống. Cha giao Nguyệt Châu chị tôi cho bà nội và đưa mẹ tôi đi theo mình trong các chuyến đi sang tây. Tai tiếng đồn tới tận Bắc Kinh nơi hai gia đình sinh sống. Ông ngoại là một viên quan đã về hưu, bèn cắt đứt quan hệ với ông nội vốn vẫn còn đang tại chức ở một vị trí cao trong triều. Tôi sinh ra trong sương mù thành Luân Đôn. Nỗi khó chịu về việc sinh ra không đúng chỗ này thể hiện trong tính đỏng đảnh của tâm hồn bị quấy đảo của tôi. Tiếc thay là tôi chẳng còn nhớ gì về thời còn bé tí xíu ấy nữa. Sau khi đế chế tan rã, hai cụ ông lại làm lanh với nhau do cùng căm ghét phe cộng hòa. Họ gần như chết đồng thời. Cha mẹ tôi về nước hịu tang và tuân theo lời bà nội rời Bắc Kinh về thành phố này, nơi tổ tiên tôi đã xây nhà nghỉ đi săn.

Bà nội cứ ao ước được thấy hòa bình, bà chết sau ngày khởi chiến 18 tháng chín năm 1931. Năm ngày sau khi thấy trận, binh lính Trung Quốc rút chạy về thành phố chúng tôi. Họ phá cửa, chiếm nhà và đưa lính bị thương vào nhà.

Lính Nhật vây hãm thành phố. Đạn pháo nổ như giã giò kéo dài tới ba ngày. Một quả bom rơi trúng nhà chúng tôi và phần lớn đồ gỗ quý giá được đem đốt trong đống lửa ăn mừng. Quân đội Trung Quốc đầu hàng và chúng tôi không nhìn thấy binh lính nữa. Có tin đồn rằng ba nghìn người đã bị xả súng giết hết phía bên ngòai thành phố.

Sau khi bà mất, cuộc sống trở lại nhịp xưa. Người Nhật lập nên một thị trưởng mới. Các chiến lũy trong thành phố mất dần. Cờ của kẻ thù phấp phới trên các nóc nhà. Cửa hàng của người Nhật mở khắp nơi và trong các quán ăn, tấm che cửa truyền thống bằng vải trắng được thay bằng các tấm cải in chữ Nhật. Từng tốp phụ nữ Nhật tóc chải sáp bới cao sau gáy dạo chơi trong phố. Khổ váy kimônô chật khiến họ phải bước từng bước ngắn, tiếng guốc lọc cọc trên hè.

Chúng tôi phải xây lại nhà mới. Lạm phát làm chúng tôi nghèo đi. Mẹ cho các cô hầu nghỉ việc bớt và chỉ giữ lại một người làm bếp cùng một người giúp việc nhà. Giới quý tộc sa sút nhường chỗ cho đám giàu mới nổi và niềm vui ồn ào huênh hoang của họ. Khách sạn, cửa hàng sang trọng, nhà hàng lịch sự thi nhau mở. Chưa bao giờ phố xá chúng tôi lại sầm uất đến thế.

Cha mạ tôi mỗi người đều tìm ra cách để trốn tránh thực tế. Cha dốc sức soạn thảo một cuốn tổng luận về thi ca Anh còn mẹ làm lại bản thảo của cha, nắn nót từng nét chép lại những từ ngoáy vội.

Mẹ khóa kỹ các kỷ vật ngoại quốc trong một chiếc hộp. Tôi tranh thủ lúc mẹ đi vắng để lấy trộm chiếc chìa khóa giấu trong một chiếc lọ. Ảnh, quần áo, thư từ, các mảnh vải in hình kỳ lạ tỏa một mùi hương ngây ngất. Chẳng phải mùi xạ, mùi trầm, cũng chẳng phải mùi hoa, mùi cây quan thuộc của xứ chúng tôi, mùi hương lạ đưa tôi vào một thế giới khác.

Mơ mộng khiến tôi càng thêm ưu sầu.



14.

Thế là cuối cùng cũng xong! Sau một tháng miệt mài săn đuổi trong núi rừng, chúng tôi đã xua được quân khủng bố vào rọ. Bị bao vây bên bờ một vực thẳm, có họa mọc cánh chúng mới có thể thoát.

Chúng tôi đã dùng hết phần lớn lương thực dự trữ từ lâu. Trong khi chờ tiếp viện, chúng tôi chia xẻ phần ăn. Mỗi người từ nay có thể đếm được trên đầu ngón tay sô bánh lương khô được chia, để rồi sẽ nuốt dần, chiêu bằng tuyết.

Trưa hôm qua, chúng tôi hết đạn, chúng tôi bèn quyết định cắm lưỡi lê lao vào bọn Trung Quốc.

Sáng nay, bình yên lạ thường bao phủ khắp núi rừng. Gió ngừng không thổi. Trong yên tĩnh, có tiếng gà gô kêu. Tôi ngồi viết di chúc, những lời vĩnh biệt làm thần kinh tôi dịu lại.

Tôi chậm rãi rút gươm ra khỏi vỏ và dùng khăn mùi soa lau lưỡi gươm. Chưa bao giờ tôi thấy lưỡi thép tôi từ đầu thế kỷ 16 này lấp lánh đến thế. Xưa kia nó đã chặt biết bao đầu kẻ địch để phục vụ cho tổ tiên tôi. Nay nó là chiếc gương phản chiếu sự trong sạch đầy đe dọa của cái chết.

Đột nhiên, có tiếng kèn xung trận. Chỉ một bước tôi đã nhảy ra khỏi chiến hào và lao về phía kể thù trong tiếng kêu chiến đấu. Trên đỉnh núi lao về phía kẻ thù trong tiếng kêu chiến đấu. Trên đỉnh núi vẫn im lìm. Không một bóng người, một người lính ra hiệu chỉ xuống: cách khoảng trăm mét về phía dưới, các xác chết nằm rải rác trong tuyết trắng. Trước khi lao xuống vực, bọ phỉ còn ném tất cả vũ khí, xác chết, người bị thương xuống đó.

Tôi chợt hiểu vì sao khoảng trưa hôm qua, sau một hồi đọ súng dữ dội, phe địch chợt im tiếng.

Đạn dược cả hai phe cùng cạn kiệt một lúc, và cả hai phe đều không biết rằng bên kia cũng hết đạn như mình. Tất cả chúng tôi đều mấp mé gần kề sự suy kiệt.

Người Nhật đã chọn vinh quang tong hành động còn người Trung Quốc chọn vinh quang trong cái chết. Hành động anh hùng lẫm liệt với việc tự sát tập thể của họ bị vẩn lên như một lời chế diễu của số phận. Tự sát sớm là một sự đầu hàng đáng xấu hổ. Nền văn minh Trung Hoa qua nhiều thiên niên kỷ đã sản sinh ra vô vàn triết gia, nhà tư tưởng, nhà thơ. Nhưng chẳng ai trong số họ hiểu được sức sống không gì thay thế được của cái chết.

Chỉ có nền văn minh của chúng tôi, dù khiêm tôn hơn; là đã đạt tới điều cốt lõi: hành động cũng là chết và chết cũng là hành động.

[keithng]

15.

Tết Năm mới; thể theo phong tục mới du nhập từ phương tây, sẽ là buổi mở màn của mùa vũ hội.

Chị tôi lấy một trong các bộ đầm kiểu Âu của chị để mặc cho tôi. Sau khi rẽ ngôi lệch, chị lấy sáp vuốt tóc tôi. Rồi chị mở hộp đồ trang điểm. Chỉ trong một tiếng đồng hồ, tôi chẳng còn nhận ra mình nữa. Mặt tôi trắng như đồ lót mới tẩy. Mi mắt tôi sẫm hơn cánh bướm đêm. Lông mi giả rung rinh khiến tôi nom như sắp khóc.

Trên quảng trường tòa thị chính, các dây hoa lấp lánh tựa sao. Xe ngựa, xe hơi lướt đi trên tuyết rồi từ đó tuôn ra các nhà quý phái chống can bịt vàng, các phu nhân và tiểu thư quấn lông thú, tóc uốn, môi hờ hững ngậm chiếc tẩu lọc thuốc lá bằng ngà.

Một khu rừng thông ngăn cách khách sạn Hoàng gia với thế giới dân thường. Từ chập tối; người ta đã quét tuyết trên một lối đi nhỏ ngoằn ngoèo giữa bóng tối và ánh sáng run rẩy của các ngọn đuốc. Tuyết ánh trên ngọn cây. Bóng những người phục vụ mặc áo choàng đỏ nổi bật trên nền sáng lạnh lẽo của cửa kính.

Cánh cửa xoay đẩy tôi vào một gian sảnh rộng mênh mông. Các cột sơn son đỏ vút lên tới vòm trần, từ đó rủ xuống biết bao chùm đèn pha lê, nom tựa như những ngọn lửa pháo hoa. Trên tường, núi rừng, biển uốn lượn, mặt trời ngắm mặt trăng trong khi lũ hạc cất cánh bay lên hòa vào mây.

Chị tôi lôi tôi tới một chiếc bàn và gọi cho tôi ly cà phê sữa, thức uống thời thượng mà ta phải dùng trong những nơi như thế này. Dàn nhạc đang đệm cho một nữ ca sĩ vấy lấp lánh kim tuyến. Thân hình cô ta uốn éo như một con rắn đang bị thôi miên. Từ cái cổ trắng nõn nà vang lên giọng ca rên rỉ.

Rồi anh rể tôi mời chị tôi, cả hai bước lên sàn nhảy. Tay trong tay, mắt nhìn vào mắt, họ đẹp và thanh lịch biết bao. Họ tiến lên, lùi lại, xoay tròn và xoay tròn. Nhạc dồn dập hơn. Chị tôi cười, má đỏ, và để mình cuốn trôi đi tron vòng xoay. Điệu van kết thúc trong tiếng vỗ tay. Anh rể tôi âu yếm hôn lên vai chị. Trái tim tôi se lại. Ai mà biết được rằng anh ta đã làm khổ chị biết bao nhiêu?

Tôi đưa mắt qua các dãy bàn và bắt gặp Hương đang quan sát tôi từ nãy giờ. Cô bạn cùng lớp khẽ gật đầu ra hiệu. Tôi chỉ những muốn độn thổ để giấu cái bộ mặt hóa trang kinh dị của mình. Liệu ngày mai nó sẽ kể chuyện này ra sao ở lớp đây? Khéo mà cả lũ chúng nó sẽ tha hồ nhạo tôi.

Tôi càng lúng túng hơn khi Hương ra hiệu mời tôi tới bàn nó. Tôi từ từ đứng dậy. Khi tới gần, tôi nhận ra mớ phấn dầy phủ trên má nó. Nó mặc chiếc áo đầm để hở toàn bộ lưng. Kiểu ăn mặc này khiến tôi yên tâm, ít ra mình không phải là tên hề duy nhất ở đây.

Một anh chàng nhường chỗ cho tôi và đi tìm thêm ghế. Hương giới thiệu các bạn nhưng nom bạn nào cũng lớn tuổi quá. Nó nhiệt thành nói chuyện với tôi và lần đầu tiên tôi thấy cái lối ăn nói kiểu cách của nó có duyên. Tôi thấy không ghét nó nữa và thổ lộ với nó nỗi chán ngán của tôi với cái đám người giả dối và điệu đà này.

Nó nhìn tôi một lúc rồi chìa li cho tôi.

- Uống đi, nếu không cậu vẫn sẽ chỉ là kẻ ngoại đạo.

Rượu sâm banh bốc trong cổ và làm tôi phát ho. Tôi vui lên. Được Hương khuyến khích, tôi dám ngước mắt lên và nhìn lại khi đàn ông nhìn tôi. Một người mời tôi nhảy, trong tay anh ta, tôi bước đi như một con gấu. Tôi quay về chỗ Hương và bị lây ngay bởi tiếng cười lăn lóc của nó. Cái con bé này trước đây tôi không ưa nay đã trở thành đồng lõa.

Ra khỏi khách sạn tôi vẫn còn say và đòi phải được đi bộ ra xe. Chị tôi mắng nhưng rồi thấy ý này cũng hay. Phải cho tôi hết say trước khi về tới nhà chứ.

Một cái bóng nổi lên từ trong chiều sâu của khu rừng thông. Một cái xác trần truồng, tay đặt trên bụng đang chằm chằm nhìn trời.

Hè vừa rồi, liên đoàn kháng chiến đã tấn công các đoàn tàu địch. Người Nhật bèn cho đốt các cánh đồng dọc theo đường sắt. Từ đó, từng đàn nông dân kiệt quệ lang tahng trong thành phố chúng tôi để xin vài hạt gạo. Kẻ bất hạnh này là một trong số họ, chắc chắn đã chết đói. Xác chết thì làm sao bảo vệ được mình. Những kẻ ăn mày khác chắc đã lột hết quần áo anh ta.



16.

Mừng biết bao khi nhận được lá thư đầu tiên. Mẹ kính yêu kể tỉ mỉ cho tôi về lễ đón mừng năm mới. Em gái cho ôi biết một việc mà mẹ không kể. Từ khi tôi ra đi, ngày nào lẹ cũng ra đền và cầu nguyện hàng tiếng đồng hồ. Còn em tôi, nó mơ rằng Phật sẽ phù hộ độ trì cho tôi.

Thư của em trai tôi thì mang đầy ẩn ý. Cái tay tiến sĩ về văn học cổ điển này vẫn kiệm lời kiệm ý như xưa. Nó thừa nhận rằng trong thời buổi này, tổ quốc cần nhiều lính hơn nhà văn.
Nước mắt tôi trào ra khi đọc những dòng này. Ý em tôi rất rõ, nó xin lỗi tôi vì đã không hiểu anh mình quá lâu.

Sau cái chết của cha tôi, tôi vẫn còn niên thiếu và cảm thấy một tình yêu khắc khoải đối với em trai. Tôi quyết định cư xử với em như cha đối với con, như huấn luyện viên đối với vận động viên, như sĩ quan đối với lính. Để nó đáp ứng được những yêu cầu của tôi, tôi bắt nó phải học những trò tôi chơi rất giỏi. Em trai tôi giả bộ như nghe lời tôi nhưng kiên nhẫn chờ đợi lúc nổi dậy.

Và ngày đó đã đến. Trời đã định rằng tới một lúc nào đó, kẻ lớn sẽ bị mất ưu thế với kẻ bé hơn. Ở tuổi mười sáu, em rai tôi đã cao bằng tôi. Nó trở thành một chàng trai bắp thịt cuồn cuộn, xương cứng rắn. Một hôm, tại câu lạc bộ võ kenđo, nó trang trọng thách tôi đầu. chỉ nháy mắt tôi dã bị một cú kiếm gỗ chém ngang mũ bảo vệ. Cú đánh mạnh tới mức tôi lảo đảo. Khi tôi lấy lại được thăng bằng, người thắng trận nghiêng mình cảm ơn tôi đã chấp nhận đấu. Nó bỏ mũ mặt đẫm mồ hôi và tràn một niềm vui thầm lặng. Sau khi kính cẩn cúi chào tôi, nó rời sàn đấu trong trong phục võ sĩ.

Về sau, nó muốn trở thành nhà văn và theo học tại Đại học Tokyo; Từ đó, đường đi của chúng tôi xa dần nhau. Nó chơi với nhiều sinh viê cánh tả nên trở nên hung hăng và khinh thị mọi việc. Do đọc quá nhiều các tác giả vô chính phủ, nó dần có thái độ căm ghét đối với các quân nhân, lên án họ can thiệp quá sâu vào công việc của hính phủ và gọi họ là kr tàn sát nền tự do.
Tôi chẳng có thời gian và lòng kiên nhẫn để chấn chỉnh em tôi. Hơn nữa, nó tránh vè nhà khi tôi có nhà. Đối với tôi, em trai tôi đã bị làn sóng đỏ cuốn đi mất rồi.

Vậy sao giờ đây nó đổi hướng? Cãi nhau với bạn chăng? Ai đã cho nó biết sự phù phiếm và lố bịch trong tính không tưởng của các bạn nó?

Tôi trả lời em tôi bằng một lá thư ngắn gọn như thư nó:

“ Em ạ, sau trận chiến đầu tiên, anh chỉ còn tôn thờ mặt trời. Tinh tú đó thể hiện sự vĩnh hằng của cái chết. Em chớ nên tin vào mặt trăng, nó chỉ là tấm gương phản chiếu thế giới đẹp đẽ này. Nó đày lên rồi lại khuyết đi, một cách phản trắc và vô thường. Tất cả chúng ta đều rồi sẽ chết. Chỉ đất nước là còn tồn tại. Hàng nghìn thế hệ những người yêu nước sẽ làm nên sự vĩ đại mãi mãi của đất nước Nhật Bản.”



17.

Ở tuổi tôi, tình bạn này xóa đi tình bạn khác, bùng lên, tắt đi, chẳng bao giờ vĩnh cửu, nhưng lúc nào cũng hăng hái như nhau.

Tôi mời Hương đến nhà ăn tối và cho nó nhìn thấy thế giới riêng của tôi. Nó mặ một chiếc áo dài kiểu Trung Hoa màu xanh lơ chần bông. Tóc tết đuôi sam, cô bé học sinh trung học ngoan ngoãn và hiền lành khiến cha mẹ tôi rất thích. Sau bữa cơm, tôi mời nó uống trà và rủ nó về phòng minh. Nó rụt rè bước qua cửa phòng như bước vào một giấc mơ.

Để cho Hương thấy được vẻ diệu kỳ của căn phòng ngày xưa, một trong số các phòng đã thoát được trận bom, tôi tắt hết đèn và thắp nến. Nhiều cuộn giấy vẽ thư pháp và tranh hiện lên từ bóng tối để dần dàn hòa quyện với các tấm tranh tường nhiều màu sắc. Một chiếc giá đầy sách oai phong ngự trong phòng. Trên chiếc bàn sơn mài của tôi, các con chim vẽ rúc rích rong đám lá. Hai hộp đựng quân cờ vây chễm chệ trên nóc một chiếc tủ trạm trổ và canh chừng cho giấc ngủ hàng đêm của tôi.

Hương vớ lấy một quyển sách dậy đánh cờ và lật giở vài trang. Nó cầm lên một chiếc ghim cài búi tóc bằng bạc trạm có đính lông vũ mà tôi sưu tầm. Nó nghịch các viên ngọc trai trên đó. Im lặng mất một lúc.

Ngồi vắt vẻo trên mép giường, nó trút bầu tâm sự với tôi.

Sinh ra ở nông thôn, Hương bị mất me lúc tám tuổi. Cha nó tục huyền và bị lép vế trước bà vợ mới vạm vỡ, sáng nào cũng ngậm tẩu ra đồng chỉ huy công việc. Bà mẹ kế ghét nó. Rồi sau đó hai cậu em sinh đôi khác mẹ ra đời khiến cha không còn thương yêu nó như trước nữa. Nó chỉ òn là một con bé lọ lem. Bọn con trai càng lớn càng nhiễm thói bắt nạt nó. Chúng hành hạ Hương như hai con mèo hành hạ một con chim sẻ yếu. Mẹ kế có vốn từ vựng chửi rủa phong phú thường xuyên chửi bới nó. Nó ngủ phòng dành cho người ở và đêm đêm đếm giọt mưa rơi trên mái nhà. Mưa rơi không dứt, như những nỗi khổ của nó.

Nhà nó cho nó vào trường trung học năm mười hai tuổi. Mẹ kế thoát khỏi cái gai trước mắt và Hương tìm thấy tự do.

Đầy nhiệt tình và quả quyết, nó tập bỏ cho kỳ được giọng nhà quê và tự biến thành cô gái thị thành. Chẳng mấy nỗi mà nó đã hiểu được cái gì sai khiến được ngươic thành thịa và tranh thủ lợi dụng điều này. Thỉnh thoảng nó dúi vào tay bà gác cổng ký túc xá vài đồng tiền, biếu vài ba chai rượu cuối năm và được bà cho phép ra vào thoải mái. Nó ở chung phòng với tụi lớp lớn và quen dần với rượu sâm panh, với sô cô la và các điệu van. Nó bắt chước họ, học trang điểm, nói dối tuổi để được mời đi dự vũ hội. Đàn ông đến đón nó bằng xe hơi, thì thầm những lời âu yếm vài tai nó và khen ngợi sắc đẹp của nó.

Từ đó, nghỉ hè trở thành cực hình. Nhà cửa quê mùa ẩm ướt, tăm tối, mùi gia súc làm dồng khiến phát buồn nôn. Cha khạc nhổ lung tung, mẹ kế suốt ngày cứ rít lên. Hai ông em trai đáng lẽ ngồi bàn ăn cho tử tế, lại cứ co chân lên ghế để nốc cho tiện.

Đêm khuya dần, tôi rủ Hương đi ngủ. Nó nằm sát vào tường và còn kể chuyện mãi đến khi lời lẽ lủng củng và giọng nói lịm dần.

Tôi trằn trọc mãi. Bạn tôi năm nay mười bảy tuổi. Cha nó đang tìm chồng cho nó và thế là kết thúc cuộc vui kéo dài mới ba năm. Liệu nó có gặp được người làm thay đổi số phận nó hay không?

[tanbaolong2003]

18.

Có những ngày lòng tràn đầy quyết tâm mới mẻ, tôi nhìn thẳng vào cái chết với niềm vui và sự bình thản. Theo tiếng gọi của đất nước, tôi không do dự tuân theo số phận một người lnsh của hoàng đế. Tuy nhiên con đường trở thành anh hùng không thẳng tắp như ta tưởng, nó còn ngoằn ngoèo mãi trong núi đồi khúc khuỷu của sự hi sinh.

Sớm nay tôi tỉnh giấc lúc còn nằm sấp trên một mô đất đã khô vì nắng. Hơi ấm toát lên từ sâu trong lòng đất làm tôi thiu thiu ngủ. Mãi tôi mới mở được đôi mắt trĩu xuống vì cơn ngủ và nhận thấy có một tấm bia mộ dựng cách mặt mình có vài centimet. Tôi đang nằm trên mộ mẹ tôi.

Cố nén tiếng kêu thảm thiết, tôi tỉnh giấc hẳn. Mặt trời mùa đông còn chưa nhô lên. Căn phòng trưng dụng của nông dân giống như một căn nhà hầm. Trong bóng tối, binh lính của tôi ngáy khò khò. Ai giải được hộ tôi giấc mộng này? Làm sao biết được giấc mơ này có phải là điềm báo hay không? Phải chăng đó là lời nhắn mẹ muốn gửi tôi trước khi từ giã cõi đời? Có ai làm ơn cho tôi biết ngay bây giờ, ngay tại nơi đây, cách xa Tokyo hàng ngàn kilomet, rằng mẹ vẫn còn sống và khỏe mạnh hay không?

Từ nhiều năm nay, tôi suy nghĩ rất nhiều đến cái chết của mình, đến độ nó trở nên nhẹ tựa lông hồng với tôi. Nhưng chưa bao giờ tôi chuẩn bị tư tưởng về cái chết của mẹ nên không thể nào chịu đựng được ý nghĩ đó.

Nhưng biết làm sao để hài hòa được tổ quốc và gia đình?

Người lính sẽ là kẻ hủy hoại hạnh phúc của những người thân. Nếu cuộc sống của tôi là có ích, chắc tổ quốc phải chịu ơn sự hi sinh của một người đàn bà.

Tôi mò mẫm trong bóng tối tìm được một mẩu giấy và một khúc bút chì. Tôi chẳng nhìn rõ chữ tôi viết nhưng vẫn viết một bức thư ngắn gửi mẹ. Tôi nói với mẹ rằng tôi ân hận, đã biết bao nhiêu lâu rồi tôi không quan tâm đến mẹ.

Tôi gập bức thư và nhét xuống dưới gối. Còn phải chịu đựng biết bao ngày nữa mới gặp lại thế giới bên ngoài đây?



19.

Hương thổ lộ với tôi điều lạ thường.

-Bố tớ rất giàu nhưng ở nhà tớ chỉ như một con ăn mày. Mỗi khi xin tiền là ông ấy cáu và bao giờ cũng vứt ra chỉ phân nửa số tiền tớ xin.

Nó lại bảo:

- Tớ sẽ lấy một lão chồng giàu biết chiều tớ.

Vài hôm sau, nó hé cho tôi biết là nó đang mê một người:

- Một người đà ông thực sự khác xa cái bọn thanh nien mới mọc râu lượn quanh trường mình. Anh ấy đoán được điều cậu nghĩ, biết trước được điều cậu thích. Bên anh, cậu không phải là một cô gái mà là tiên, là nhà thông thái, là linh hồn đã sống qua mọi thời đại và anh ngắm nhìn cậu với ánh mắt tò mò háo hức như trẻ sơ sinh.

Dù Hương nay đã là bạn thân của tôi, tôi vẫn không tài gì hiểu hết được ý nghĩa các câu nói của nó. Tâm hồn gai góc của nó tựa như chia ra thành bóng tối và ánh sáng. Vừa ồn ĩ vừa kín đáo, cuộc sống của nó đầy bí ẩn mặc dù nó có tâm sự với tôi.

Như sáng hôm ngay thứ hai chẳng hạn, nó đến lớp có vẻ kiệt sức và xúc động. Đuôi sam của nó òn mang vết của mớ tóc được uốn rồi lại được là thẳng ra. Chìm đắm trong niềm vui mà chỉ có nó mới biết duyên cớ, no bảo:

- Bằng chứng duy nhất về tình yêu của một người đàn ông là lòng kiên nhẫn của chàng khi chiêm ngưỡng một người con gái còn trinh đang dần chín.

Tôi đỏ mặt mà chẳng xen vào được câu gì. Nói những chuyện quá thầm kín như vậy mà nó chẳng ngại mảy may. Tuy nhiên tôi thấy cái kiểu thổ lộ trơ tráo của nó lại có cái vẻ oai oai. Tôi như một con bé mù không nhin thấy ánh sáng mặt trời.

Tôi bèn hỏi Hương:

-Làm thế nào để ra khỏi bóng tối đang bao trùm ta?

Nó giả bộ không hiểu.

- Làm thế nào để trở thành đàn bà?

Nó trố mắt ra:

- Cậu điên à? Làm đàn bà càng muộn càng tốt chứ sao ?



20.

Quay về với thế giới văn minh.

Thành phố Cáp Nhĩ Tân nằm tít tút phía bắc xứ Mãn Châu và là một điểm nóng trong tranh chấp giữa Nga và Trung Quốc. Trên dòng sông Amua rộng hàng kilomet, các tàu chiến của chúng tôi đang đương đầu với hạm đội Xô Viết.

Khi hoàng hôn xuống trên thành phố ồn ào này, mái vòm của các nhà thờ Hồi giáo, thập tự và các tượng Đức bà đồng trinh của nhà thờ Thiên chúa, mái cong nghiêng của các khu đền chùa Phật giáo nổi bật trên nền trời đỏ sậm màu máu. Người Nga, người Do thái, người Nhật , Triều Tiên, Trung Hoa, Anh, Đức, Mỹ đều chung sống trong cái đô thị hổ lốn này. Mỗi loại người đều biết tái tạo lại quang cảnh và sống với văn hóa của mình.

Mới hôm qua đây, tôi còn ngủ trong ổ rơm, trong tiếng hú của chó sói và tiếng rền rĩ của gió. Tôi còn phải uống tuyết tan thay nước, phải mặc quân phục thủng cháy lỗ chỗ, ướt nhẹp mồ hôi và bùn. Bây giờ thì có giường, chăn len, phòng có lò sưởi, quân phục mới tinh. Tôi cùng vài sĩ quan khác lao đi tìm gái. Tôi chơi xa xỉ, đốt hết cả món tiền dể dành để gọi cho mình một ả điếm người Nhật.

Maysaô, một cô gái điếm trẻ gốc vùng Tôyanma, mời rượu tôi. Trang điểm tầm thường, nước hoa thì tẻ nhạt, áo kimônô loè loẹt, cách cầm rượu thì vụng về, thế mà cô ta vẫn làm tôi mê mẩn. Tôi túm lấy tay cô ả. Chỉ chạm vào da thịt đàn bà cũng khiến tôi như có điện giật. Tôi giật người cô ta và cô ả ngã nhào vào lòng tôi. Tôi vạch chiếc áo kimônô đã hé mở và giằng mớ đồ lót. Hai bầu vú bật ra.

Màu núm vú hồng hồng khiến tôi phát rồ. Sau nhiều tháng cô độc, tôi muốn rửa thân trong một thân xác đàn bà. Tôi vầy vò.

Tôi cưỡi lên người ả mặc cô ả van xin. Dương vật tôi xọc vào thân cô ta và chỉ mới chạm vào đã khiến một niềm đau đớn khoái lạc xâm chiếm người tôi và khiến tôi mê cuồng.

Tôi vui vẻ đi trong phố, toàn thân vừa như trống rỗng vừa như tràn đầy sinh lực mới. Ả gái điếm đã bơm cho tôi hơi nóng của con người mà tôi đã để mất trong nhiều tháng qua.

[spn]

21.

Quảng trường trước toà nhà thị chính đen đặc những người là người. Tay xách làn, tôi lôi Nguyệt Châu theo. Chị tôi cứ kèo nhèo nào là bị chen lấn, nào là giá lương thực đắt đỏ, nào là hiếm thịt thú rừng. Lắm lời và cáu kỉnh, chị than phiền về tất cả các thứ chúng tôi mua. Tôi bực mình vì những thứ thở than không dứt, chỉ mong rũ chị đi cho nhanh.

Từ ba năm nay, cuộc đời chị như một dòng sông tuyệt vọng. Tôi tiếc biết bao nhiêu bà chị ngày xưa với mớ tóc đen huyền tết thành hai cái đuôi am và buộc nơ làu đỏ chót. Chị đi đi lại lại, xoay tròn, ngồi xuống đứng lên liên tục. Tiếng cười giòn giã của chị làm cả nhà phát nhức cả đầu.

Nay thì vài sợi tóc uốn lọt qua vành mũ trùm và đung đưa trên gò má tái nhợt của chị. Tóc mất đi vẻ óng mượt cung ủ rũ như con người chị.

Tôi lắc tay chị :

- Này, thế chị li dị đi !

Chị mở tròn đôi mắt một mí xinh đẹp. Nước mắt ứa ra :

- Em ơi, anh ấy trước đây yêu chị lắm !... Anh ấy thề cả đời chỉ có mình chị mà thôi !... Chị không tin là anh ấy đã quên lời thề. Nó còn mạnh hơn cả anh ấy… Tối hôm qua, chị đi theo anh ấy… Anh ấy vào rạp hát với một on rởm đời, đồ đàn bà hư hỏng, để cho giai sờ vuốt ngay trong ghế lô…

Tôi chẳng biết nói thế nào. Phong tục mới lên án chế độ đa thê nhưng đàn ông vẫn rất lang chạ, còn phụ nữ nào đã thoát khỏi những khốn khổ. Cha mẹ chúng tôi là những người tân tiến. Ở cái thời buổi mà phong tục truyền thốgn và lối sống hiện đại vẫn còn tranh giành ưu thế, ba mẹ đa khuyến khích chị cưới người đàn ông chị yêu. Cuộc hôn nhân vì tình ấy quả là một nỗi bất hạnh lớn.

Người đi đường ngoái cổ nhìn theo chúng tôi. Nguyệt Châu nức nở mà chẳng biết rằng mình lố bịch. May quá có một bác xích lô chạy qua. Tôi gọi ông ta lại, bắt chị lên xe và nhờ đưa bà chị về nhà. Chị tôi quá đau đớn nên để mặc người ta đưa đi.

Tôi tiếp tục mua các thứ mẹ dặn. Sáng chủ nhật nào cũng vậy, nông dân và thợ săn trong vùng đều ra chợ. Họ đi suốt đêm và chờ dưới chân thành cho tới khi cổng thành mở. Tôi mua xong hết các thứ khi mặt trời đã lên đến đỉnh đầu. Sớm nay tuyết tan và mọi người phải lội trong thứ bùn lạnh lép nhép. Tôi đi về phía một quán trà. Trước cửa có một cái lò đã nhóm, tôi ngồi trước quầy và gọi trà hạnh nhân hạt dẻ. Bồi bàn vội vàng phục vụ : ấm trà to dùng vẽ rồng phượng rót tia nước nóng bỏng từ cách xa cả mét vào bát trà của tôi. Sau lưng tôi, có ai đó cất giọng hát :

« Làng tôi nằm trong lũng sông Amua

Bên một rừng thông

Sao tôi quên được vẻ đẹp của làng tôi ?

Mẹ tôi, các chị em tôi,

Sao tôi bỏ được vào tay quân thù ? »

Đám đông rùng mình. Bài hát bị cấm. Ai hát sẽ bị bỏ tù. Tôi chỉ thấy các ánh mắt ngạc nhiên, nhiều gương mặt tái đi. Cách tôi chừng mươi bước, kẻ can đảm nhất lại hát, và rồi có nhiều giọng khác hòa theo. Càng ngày càng nhiều người cùng đồng thanh và tiếng hát vang lên khắp chợ.

Cảnh sát huýt còi. Có tiếng súng nổ. Liền sau tín hiệu đó, một người nông dân đang chồm hỗm đằng sau giỏ trứng đứng dậy, tay anh ta cầm súng lục. Cách đó một quãng, mộ người khác lôi súng từ dưới các bó rơm để phân phát cho mọi người. Đàn ông mang vũ khí chạy ngược về phía tòa thị chính, vừa chạy vừa xô đẩy người đi đường. Quán trà bị xô sụp xuống trong tiếgn ầm ấm điếc cả tai. Đám đông cuốn tôi đi.

Người thì khóc, người thì kêu, người thì gào thét. Không phân biệt nổi ai đang tiến lên để tấn công quân lính của chính phủ và ai đang lùi lại để chạy trốn. Làn sóng người ô tôi về phía hàng rào toà thị chính nơi súng càng nổ dữ dội hơn. Tôi cố chống cự lại nhưng xung quanh mọi người quá kích động nen chẳng đếm xỉa gì đến tôi. Tôi vấp phải một xác người và ngã xuống. Tay tôi vuốt qua một chiếc áo vét lạnh ngắt và ươn ướt. Một viên cảnh sát đã bị đâm chết giương cặp mắt lồi ra nhìn tôi trừng trừng. Tôi gượng dậy. Một người nông dân đang vung vẩy súng thúc cùi tay vào người làm tôi lại ngã đè xuống cái xác. Tôi thét lên.

Có một thanh niên cúi xuống chìa tay cho tôi nắm.

Anh ta kéo tôi về phía mình. Anh sinh viên có nước da ngăm ngăm mỉm cười với tôi.

- Đi theo tôi, anh bảo.

Anh gật đầu ra hiệu cho một sinh viên khác. Anh này nhìn tôi một cách cao ngạo rồi túm lấy tay kia. Cả hai đỡ tôi và rẽ đám đông đi ra.

Trong phố, đánh nhau vẫn còn ác liệt. Hai sinh viên chạy thật nhanh, lôi tôi đi theo. Dường như họ biết trước những đồn cảnh sát bị quân nổi loạn tấn công, họ tránh được những chỗ đánh nhau và cuối cùng cũng dừng lại trước lối vào một khu nhà lớn.

Một người mở cửa. Khu vườn hoang trước mặt anh ta đã lấm tấm điểm hoa xuyên tuyết. Ngôi nhà xây theo kiểu Âu có vòm bán nguyệt và cửa sổ hình thoi.

- Đây là nhà của Kinh, anh sinh viên nước da ngăm ngăm giới thiệu anh bạn. Còn anh là Mẫn.

Mẫn giải thích là chủ nhà, dì của Kinh, đã rời thành phố đến Nam Kinh và Kinh rất vui mừng được nhận chân giữ nhà.

Giọng anh trẻ trung và trầm ấm, giống như giọng người lúc nãy hát.

- Thế còn em?

Tôi tự giới thiệu và hỏi xem tôi có thể gọi điện được không.

Kinh sốt ruột nói:

- Chắc quân kháng chiến đã cắt đường dây rồi.

Nhìn thấy vẻ thất vọng trên mặt tôi, Mẫn bèn nói sẽ cố thử xem sao.

Trong phòng khách, các bức tranh đã treo trước đây, và sàng nhà bằng gỗ sơn đỏ còn hằn dấu các đồ gỗ đã được mang đi. Trong thư viện, hàn trăm quyển sách vẫn được xếp ngăn ngắn trên giá, còn có một đống sách khác vứt ngổn ngang chồng chất dưới đất. Trên các bàn thấp, nhiều chiếc gạt tàn còn đầy đầu mẩu thuốc lá, tách đĩa bẩn, báo chí bị vò nhầu. Dường như một cuộc họp đã diễn ra đêm qua ở đây.

Mẫn mở cửa thông sang buồng ngủ có một chiếc giường phủ chăn lụa đỏ thêu hoa cúc đại đóa. Anh ta nhấc chiếc máy nghe trên giá nhưng không gọi được.

- Anh sẽ đưa em về khi nào yên yên, anh nói giọng ấm áp. Em ở đây an toàn rồi. Có đói không? Ra giúp anh nấu cái gì đi.

Trong khi Mẫn nấu mì, nhặt rau, thái thịt, Kinh vẫn ngồi trên chiếc ghế kê bên cửa sổ, lắng tai nghe từng tiếng động bên ngoài. Có tiếng súng thỉnh thoảng vọng lại. Mỗi khi súng nổ, trên môi Kinh thoảng nụ cười giễu cợt. Tôi không biếg thành phố của tôi rồi sẽ ra sao. Tôi cho rằng những nông dân cải trang này là thành viên của Tổ chức kháng chiến chống quân Nhật. Báo nói rằng quân cướp này đốt phá, cướp bóc, bắt cóc người thành phố và dùng tiền chuộc để mua súng của người Nga. Tôi lo lắng cho cha mẹ, cho Nguyệt Châu chắc đang lạc trong phố trên chiếc xích lô. Tôi hết ngồi lại đứng, đi đi lại lại, lật vài trang sách rồi ngồi phịch xuống trên một chiếc ghế khác trước mặt Kinh.

Tôi cũng lắng nghe từng tiếng động như anh ta.

Chỉ có Mẫn có vẻ bình tĩnh. Anh huýt sáo một điệu ôpêra.

Chiếc nồi toả mùi thơm phức. Rồi Mẫn bưng cho tôi một bát mì to ịch nấu với thịt bò và rau cải muối. Anh chìa cho tôi một đôi đũa.

Lúc đó tôi mới nhớ ra là mọi người ở nhà đang chờ để mừng sinh nhật lần thứ mười sáu của tôi.



22.

Ở Cáp Nhĩ Tân, nắng như xói vào mắt.

Mùa xuân, trong tiếng gần trầm trầm liên miên, hàn ngàn vạn tảng băng đâm vào nhau, nhấp nhô và biến mất trong bọt sóng sông Amua.

Một tay lái buôn giàu có vừa cho dựng trong trung tâm thành phố một gian hàng xổ số. Trên một cái sàn gỗ cao, kết quả xổ sô đang được xướng lên. Bên những người giàu bận đồ lông thú, có những kẻ ăn mày không đủ vải che thân đang run rẩy. Ăn trộm, lưu manh, lính, sinh viên, tư sản, đĩ điếm, cả thành phố đều tới đây và sốt ruột chờ đợi. Đột nhiên, thông báo được điểm bằng tiếng than khóc và tiếng reo mừng của đám đông. Những cuộc xô xát bắt đầu. Chồng đánh vợ vì đã thay đổi số cược, những kẻ vừa đặt cửa đồng xu cuối cùng doạ sẽ tự vẫn. Cũng có cả những tay cho vay đang đòi tiền nợ, hay những kẻ thắng xổ số nhưng lại không tìm thấy vé đâu.

Chưa bao giờ tôi thấy có nơi nào mà kẻ giầu lại nghi ngại sự giàu sang của mình đến thế còn kẻ nghèo lại tuyệt vọng đấu tranh chống lại cảnh khốn cùng. Sự bê trệ của đám dân này khiến tôi càng tin chắc rằng đế quốc Trung Hoa đang chìm đi trong hỗn loạn, không thể nào lật ngược được xu thế này. Nền văn minh lâu đời này đã co lại dưới triều đại Mãn Châu, chối bỏ sự mở cửa, khoa học và hiện đại. Ngày hôm nay nó đã trở thành miếng mồi ngon của các cường quốc Châu Âu, nó đang sống sót bằng cách nhường dàn đất đai và tự chủ của mình.

Chỉ có người Nhật chúng tôi, thừa kế được một nền văn minh Trung Hoa thuần khiết (1), không pha trộn, mới có thể giải phóng cho họ khỏi ách đô hộ Châu Âu. Chúng tôi đem lại ho dân họ hòa bình và lòng tự trọng.

Chúng tôi là cứu tinh của họ.

----------

Chú giải của chương:

(1)Từ thế kỷ thứ VI, Phật giáo và Văn hóa TQ thâm nhập vào triều đình Yamato. Năm 604, ông hoàng Sotoku cử 1 sứ thần chính thức tới kinh đô Tràng An (nay là Tây An), TQ. Năm 645 triều đình Yamato quyết định xây dựng Nhật Bản theo mô hình của triều đình nhà Đường. Chữ viết Nhật bản bắt chước theo chữ tượng hình Trung Hoa. Các rối loạn chính trị trong triều đình nhà Đường và việc quân Tác Ta xâm lấn khiến người Nhật quyết định rút sứ thần của họ ở Trung Hoa về năm 838. Từ đó văn hóa Nhật phát triển độc lập với nền văn hóa đại lục.



23.

Kinh ra ngoài thăm dò tin tức, về kể lại cho chúng tôi rằng quân phiến loạn đã chiếm tòa thị chính và ném xác viên thị trưởng qua ban công. Trong vài giờ đồng hồ, niềm căm hận lan tràn trong thành phố, dân chúng bị máu kích thích giết cả những người đã cọng tác với quân Nhật và kiều dân Nhật; binh lính Trung Quốc trong quân đội Mãn Châu quay súng chống lại lính Nhật và bao vây binh đoàn kẻ thù trong trại.

Mẫn dựng thang lên bờ tường và chúng tôi trèo lên nóc nhà. Từng hàng mái nhà chạy dài tít tắp như những làn vảy cá xám đang ánh lên ánh bạc. Đường phố ngoắt ngoéo vạch những đường hằn sâu như rãnh cày. Các cây dẻ trơ lá vẽ các con chữ khẳng khiu lên mây. Từ phía trung tâm hành phố, từng cột khói đen bốc lên nền trời màu tím và vàng nâu. Hàng ngàn hàng ngàn con chim sẻ quay tròn hoảng hốt.

Chúng tôi nghe có tiếng súng nổ lẫn trong tiếng kêu gào, tiếng hò reo và tiếng trống ăn mừng. Nhiều khu phố vắng tanh, tăm tối và cũng có những khu phố tưng bừng rộn rã tiếng cười.
Ngoài xa kia, những bức tường thành của thành phố uốn lượn và mờ đi trong sương mù.

Liệu chúng tôi có đủ sức chống lại được viện binh của quân Nhật hay không?

[dalatbeco]

24.

Sau màn chào hỏi ngắn gọn, tôi được biết rằng Madam Violet, bà chủ của Masayô cũng là người Tôkyô. Niềm vui được gặp người đồng hương nơi đất khách quê người hơi vương chút ưu tư và khiến những kẻ xa lạ cũng thành thân thuộc. Madam mời tôi uống sakê và hỏi đủ thứ về tôi. Tôi cũng hỏi thăm gia đình bà và được biết cả chồng và con bà đều chết trong trận động đất.
Bà lấy trong tay áo kimônô ra cho tôi xem một chiếc hài tre con bé xíu, kỷ vật duy nhất còn só lại của con trai bà.

Mười bốn năm đã trôi qua và tôi đã có thể vùi sâu những ký ức về trận động đất. Nay tiếng khóc của Madam Violet khơi dậy trong tôi những ngày tháng chết chóc đó.

Tai họa xảy ra vào giữa trưa. Tiếng chuông reo hết giờ học sáng vừa dứt. Đột nhiên ghế đổ lổng chổng, phấn viết bảng bay vèo vèo tôi cứ tưởng tụ bạn cùng lớp giở trò nghịch ngợm nên cười to và vỗ tay thì bỗng tấm bảng đen sụp xuống, mảnh vỡ vãng tung tóe làm nhiều học sinh bị thương. Tường rung lên, các bàn học bằng gỗ phiến bắt đầu trượt từ đầu này sang đầu kia lớp học. Một thằng bé bị kẹt trong đống gô thét lên. Chúng tôi vừa gỡ được nó ra thì một trận mưa với vôi vữa rơi ào ào xuống đầu.

Thầy giáo người đầy bụi mở cửa sổ và ra lệnh cho chúng tôi nhảy xuống. Tôi là đứa đầu tiên lao xuống khoảng không. Phòng học chúng tôi ở lầu hai. Tôi đập cả người và tay chân xuống đám cỏ nhưng không bị thương. Nhiều đứa trẻ khác cũng nhảy theo. Có nhiều đứa nhảy từ tầng cao hơn, bị trẹo chân và chúng tôi kéo chúng về phía vườn. Mặt trước của trường rung bần bật. Từ ba cổng chính học sinh ào ạt chạy ra. Không mũ mão, đồng phục rách, áo dính máu, chúng đã phải đánh nhau mới ra được khỏi cổng. Đột nhiên, cả tòa nhà sụm xuống từ đoạn giữa và chậm rãi kéo cả hai cánh bên cùng từ từ đổ sập xuống theo.

Ngoài vườn đen đặc những người là người. Người chạy, người bò, kêu, khóc, rên rỉ. Đất cuộn lên như có sóng. Các lối đi lát đá mà tôi đã đi qua bíêt bao nhiêu lần uốn quăn lại như những đoạn dây ruy băng. Các cây mà chúng tôi bám vào oằn xuống, đu đưa và cuối cùng hất chúng tôi xuống đất. Chúng tôi cố bám vào cỏ, vào các cây bờ cây bụi nhưng chẳng ăn thua gì. Có tiếng gầm gừ bí ẩn từ lòng đất nghe như tiếng một dòng thác đá cuội đang chảy, tiếng lụa xé khô khan.

Các đợt rung chấm dứt. Giáo viên và giám thị tập hợp chúng tôi lại, cho ngồi thành vòng tròn giữa sân thể thao. Các thầy cấm chúng tôi di chuyển, bắt đầu chăm sóc người bị thương và đếm những người vắng mặt. Tôi thấy thằng em út từ phía xa, mừng đến rơi nước mắt. Một đứa bắt đầu khóc, rồi chẳng bao lâu cả đám khóc theo.

Người ta cấm chúng tôi đến gần đống đổ nát để tìm người sống sót, chúng tôi phải kiên nhẫn chờ đợi đội cứu hộ. Nhưng đến năm giờ chiều vẫn chẳng có ai tới. Gió thổi càng lúc càng mạnh. Những đợt lửa bùng ra từ phía một toà nhà và một cột khói đen oằn oại trng cơn bão làm chúng tôi ngạt thở. Tôi lợi dụng lúc mọi người đang hoang mang, vọt qua bức tường đổ và chuồn vào trong phố.

Cảnh vật như trong địa ngục. Chẳng còn thành phố Tôkyô nữa. Các toà nhà dựa vào nhau vẫn còn đó nhưng các phố bị xóa sổ, chìm dưới một lớp dà gạch ngói, gỗ kính. Các gia đình tìm kiếm nhau. Người ta gọi tên nhau trong vô vọng. Một người điên lang thang và cười trong đống đổ nát. Ba bà xơ truyền giáo ngồi xổm trên đống gạch vụn của nhà thờ mà bới đất bằng tay trong hi vọng tìm thêm được người sống sót.

Nhà cháy. Gió thổi như giúp sức cho lửa lan tràn. Đã sáu giờ chiều và tro tàn bay xoắn xuýt trên trời khiến màn đêm xuống nhanh. Ký ức tôi không còn ghi nhớ đoạn tiếp theo. Tôi còn như thấ mình mò mẫm lần đi trong đêm đen dày đặc. Đường đầy đá, người đi ẩn náu, xác chết. Tôi không nhớ mình về đến nhà bằng cách nào. Mẹ đang ngồi trên một gốc cây trước những đồ đạc mà mẹ đã mang ra được. Em gái tôi ngòi dưới chân mẹ, ôm chân người. Nghe tiếng tôi, mẹ như bừng tỉnh cơn mê, quay đầu lại. Cái cách mẹ lao về phía tôi khiến tôi hiểu ngay rằng một nỗi bất hạnh lớn đã bắt kịp tôi như một mũi tên.

- Cha mất rồi con ơi.

Tôi thức suốt đêm bên xác cha trầy sướt. Mặt cha có vẻ thanh thàn của người đã lên tới thiên đường, còn tay người mang hơi lạnh buốt của đêm đen. Thỉnh thoảng, tôi đứng dậy và di ra đầu vườn, nơi có thể nhìn thấy cả thành phố. Tôkyô đang cháy như một giàn thiêu khổng lồ.

Truyền thuyết nói rằng Nhật Bản là một hòn đảo nổi bập bềnh và chỉ tựa lên một con cá trê mà mỗi lần nó cựa lại gây ra động đất. Tôi cố hình dung ra hình dạng quái vật của giống cá có râu như mèo này. Nỗi đau như cơn sốt khiến tôi mê đi. Vì không thể giết được đấng thần linh ấy, chúng tôi phải tấn công vào lục địa ; nước Trung Hoa rộng mênh mông và cố định trên đất liền, nằm gần sát ngay chúng tôi. Đó là nơi chúng tôi phải chiếm để đảm bảo cho tương lai của con cháu chúng tôi.

Masayo tới giúp tôi dứt ra khỏi cuọc chuyện trò ngày càng nặng nề. Cô ta gập người sát đất trước bà chủ đang âm thầm khóc. Cô kéo tay áo tôi và lôi tôi về phòng cô.



25.

Quân của Liên minh kháng chiến rút về phía núi trước khi trời tối. Binh lính nổi dậy cũng theo họ. Chỉ trong một tối, lòng nhiệt thành yêu nước của dân thành phố đã xìu xuống.

Từ sáng sớm ngày hôm sau, lính Nhật đã diễu binh trên các phố. Chính quyền lâm thời được thiết lập và ồn ào truy bắt những kẻ nổi dậy. Khi không tìm thấy quân nổi dậy thật, họ bèn tóm cả kẻ trộm và người ăn mày.

Thị trưởng mới quyết định hàn gắn lại tình hữu nghị Mãn Châu-Nhật Bản và thông báo một loạt các hoạt động trao đổi văn hoá. Quân đội Nhật hài lòng trước việc các nhà chức trách Mãn Châu công khai ve vãn họ và rộng lượng quên đi sự cố. Đời sống thường nhật trở lại cũng nhẹ nhàng như một chớp mắt. Tháng tư tới với ánh sáng rỡ ràng. Ở trường, các bài học tiếng Nhật lại tiếp tục.

Sáng hôm ấy, tôi dậy muộn. Anh xe kéo chạy hết hơi để tôi đến trường được đúng giờ. Mồ hôi chảy rỏng ròng dọc theo sống lưng anh ta, còn trên tay các mạc gân xanh hằn lên. Tôi ân hận lắm và bảo anh ta chạy chậm lại. Nhưng anh ta hổn hển trả lời :

- Thưa cô chủ, xin đừng lo. Buổi sớm chạy như thế này là bí quyết sống lâu đấy.

Qua trước cổng đền Bạch mã, tôi thấy Mẫn đạp xe đạp đi về hướng ngược lại. Tôi ngạc nhiên đến quên cả chào anh. Chúng tôi chỉ lướt qua mặt nhau rồi lại chạy xa mỗi kẻ một hướng.



26.

Đã có lệnh lên đường. Tôi không kịp chào Madam Violet va Masyo. Chúng tôi rời doanh trại tiến về phía ga. Trên sân ga, tiếng còi tàu ré lên lanh lảnh. Nhiều đại đội xô đẩy nhau để lên tầu. Tầu chở đầy xe tăng và đạn dược. Chúng ôi rạp người bò lên được một toa tầu hai tầng.

Khí lạnh chớm xuân khiến tôi không ngủ được. Tôi đặt tay lên túi áo vét nơi tôi cất trước khi lên tàu hai lá thư mới nhận. Thư vãn còn đó. Nét chữ thanh thanh của mẹ làm tôi yên tâm về sức khỏe của người và khiến tôi dịu bớt nỗi khắc khoải. Không biết bằng cách nào mà Akitô đã có địa chỉ của tôi và viết cho tôi một bức thư dài.

Trước khi tôi lên đường, cô ấy đến chào tôi. Còn tôi lại cố tình tránh không gặp mặt mong làm cô ấy chán ghét tôi. Akitô là bạn thân nhất của em gái tôi, cô đã mất các anh em trai trong trận động đất và rất quyến luyến tôi. Gia đình cô có dòng dõi từ chúa Tôkygawa (1). Mẹ tôi rất thích sự khiêm nhường cũng như vẻ thanh lịch của Akitô và thầm mong chúng tôi hợp nhau. Bố mẹ cô cũng tán đồng và Akitô tưởng như đã hứa hôn với tôi. Sau khi tôi tốt nghiệp học viện quan sự và đóng tại ngoại thành Tôkyô, Akitô bắt đầu viết thư cho tôi. Tôi trả lời gập chăng hay chớ. Cô đi cùng em gái tới nhà tôi khi tôi đi vắng. Nụ cười và điệu chào nhún nhường đã khiến bà chủ nhà xiêu lòng và mở cửa. Đồ lót bẩn của tôi được giặt là cẩn thận, bít tất thủng được vá lại. Và như những phụ nữ có giáo dục khác, Akitô không bao giờ nói về tình cảm của cô. Sự e thẹn này cũng chẳng ngăn tôi đặt cô về đúng chỗ của mình : cô chỉ là một người em gái không hơn.

Vài lời của Minh chắc sẽ khiến tôi vui sướng hơn bức thư dài lê thê của Akitô. Nhưng tôi biết rằng nàng geisha ấy sẽ không bao giờ viết thư cho tôi. Cuộc đời nàng đã chọn là một vòng xoáy các hội hè, tiệc tùng, tiếng cười trộn trong tiếng nhạc. Làm gì có lúc nào yên tĩnh để nghĩ đến tôi đâu ?

Tôi đã đi qua đời nàng, chuyến đi đó không có ngày trở lại.

----------

Chú giải của chương:

(1). Dòng họ Tôkugaoa đã có 15 chúa cai trị Nhật Bản từ đầu thế kỷ 17 đến cuối thể kỷ 19.

[camphat]

27.

Nhiều năm liền, sáng nào tôi cũng đi qua cổng đền Bạch Mã và Mẫn cũng đi đường đó, theo hướng ngược lại. Chúng tôi chẳng bao giờ gặp nhau. Từ một tuần nay, cứ khi chuông đền điểm là anh xuất hiện.

Trước khi ra khỏi nha, tôi vào buồng mẹ, nơi có một tấm gương bầu dục soi được từ đầu tới chân. Mái tóc trên trán của tôi nay có vẻ sao mà trẻ con quá. Tôi năn nỉ ỉ ôi mãi mới mượn được của bà chị hai chiếc cặp con có gắn những viên ngọc nhỏ li ti để cặp mái lên, cho lộ hết trán ra.

Mỗi khi đến gần gã tư, tim tôi đập thình thịch và tôi khắc khoải tìm kiếm chiếc xe đạp của Mẫn.

Rồi tôi cũng thấy anh đang đạp xe lên dốc. Lên đến đỉnh, anh dừng lại và đưa tay vẫy tôi. Bóng anh in lên nền trời. Gió nhẹ lướt qua các cành cây đầy chim đang ríu rít. Các chú tiểu mặc áo xám bước đi thoăn thoắt đầu cúi gằm. Có người bán bánh dạo đang thổi thêm lửa, nồi bánh của ông ta bốc hơi nghi ngút và toả khói thơm phức.

Ở lớp, tôi chẳng nghe thầy giảng bài mà tua đi tua lại hình ảnh Mẫn đang đạp xe. Tôi nhớ ánh mắt lấp lánh của Mẫn dưới cái mũ, cách anh giơ tay lên, bàn tay cầm một mớ sách. Má tôi bừng bừng. Tôi không thể ngăn mình cười ngô nghê với tấm bảng đen, nơi tôi hình dung ra Mẫn đang khéo léo lách qua các từ và con số.



28.

Sau trận động đất, tôi bắt đầu cảm thấy nỗi ghê tởm cũng như sự quyến rũ của cái chết. Cái chết ngày đêm theo đuổi tôi : những cơn khắc khoải đột ngột, trống ngực đập thình thịch, đôi khi tôi khóc mà không có duyên cớ gì.

Lần đầu tiên khi tôi cầm một khẩu súng, thép lạnh truyền cho tôi sức mạnh. Bài học đầu tiên của tôi diễn ra ngoài trời, trên một bãi đất trống. Tim tôi hồi hộp. Tôi cảm thấy một nỗi sợ hãi , căng thẳng, giống như cảm giác của một khách hành hương đang sắp được chạm vào chân vị thần tôn kính. Nghe phát súng đầu tiên, tai tôi ù lên, báng súng giật ngược lại đập mạnh vào tôi. Tối hôm đó tôi đi ngủ mà vai đau ê ẩm nhưng lòng thanh thản.

Ai cũng phải chết ? Chọn hư vôi chính là cách duy nhất để chiến thắng cái chết.

Đời tôi bắt đầu khi tôi mười sáu tuổi. Tôi không còn mơ tới thuỷ triều cùng những khu rừng bị tàn phá nữa. Quân đội đối với tôi như một con tàu khổng lồ, có thể đương đầu với mọi bão tố. Lính mới vào trường được lôi vào các bài học khoái lạc ngay từ năm đầu, tôi phát hiện ra lạc thú khi tan biến trong một cơ thể đàn bà. Rồi tôi học cách hi sinh khoái lạc cho nghĩa vụ.

Hagakure (1) là sách gối đầu giường, soi đường chỉ lối cho tôi trong các tháng ngày chuyển từ thiếu niên lên tuổi trưởng thành.

Tôi đã chuẩn bị cho mình cái chết. Lập gia đình mà làm gi ? Vợ của một samurai phải tự vẫn sau khi chồng chết. Vậy tại sao tôi lại phải kéo theo một cuộc sống khác xuống vực thẳm ? Tôi rất yêu trẻ con, chúng là sự tiếp nối của dòng dõi, niềm hi vọng của một dân tộc. Nhưng tôi không thể nào có con được, trẻ con cần phải được nuôi dạy và lớn lên với sự bảo trợ của người cha, không biết đến tang tóc.

Các kỹ nữ có cái vẻ tươi mới thoảng qua, giống như sương buổi sớm. Quá dạn dày với cuộc đời, họ có thể cảm thông được với lính. Tình cảm nhạt nhẽo của họ làm vững lòng các trái tim mỏng manh của chúng tôi. Họ xuất thân từ khốn cùng nên khắc khoải kiếm tìm hạnh phúc. Là những người bị đầy ải, họ chẳng dám mơ tới vĩnh hằng. Họ gắn bó với chúng tôi như những kẻ đắm tàu bám vào ván thuyền. Trong những cơn khoái lạc của chúng tôi có một niềm tinh khiết gần như tôn giáo.

Sau khi tốt nghiệp, các thú vui giải trí của chúng tôi rốt cuộc cũng được phơi bày ra ánh sáng. Các sĩ quan cao cấp công khai bao các geisha còn các sĩ quan cấp thấp tự hài lòng với các cuộc gặp gỡ ngắn ngủi.

Tôi gặp Minh tháng Sáu năm 1931. Chúng tôi ăn mừng đại đội trưởng của chúng tôi được thăng cấp trong một trà thất. Các vách ngăn lặng lẽ trượt ra và các cô geisha lần lượt nối nhau vào. Các cô mới đến thay cho các cô khác biến đi trong bóng tối. Đêm đã xuống trên sông Suliđa. Tàu và đèn lồng chầm chậm lướt trên dòng sông. Tôi uống nhiều và thấy đầu óc quay cuồng. Mọi người đang đổ rượu cho một sĩ quan vừa thua bạc. Tôi cười sằng sặc. Tôi đang địn chạy ra ngoài để nôn thì bỗng thấy một geisha tập sự (2) mặc áo kimônô xanh lam, ống tay áo thùng thình in hình hoa lưu ly xanh biếc. Nàng quỳ xuống chào chúng tôi. Cử động chậm rãi, đầy vẻ quý phái. Phấn trắng phủ dầy trên má nàg cũng không che nổi nốt ruồi nơi cằm và khiến nàng có vẻ u buồn.

Nàng lấy chiếc đàn Samisen từ trong bao ra, cùng với bộ móng ngà và lên dây đàn. Ngón tay vẩy mạnh, dây đàn rung lên. Nghe như tiếng sấm vang lên giữa trời trong. Gió thổi, uốn cong cây cối, xé nát các đám mây đen như mực. Tiếng gại đục gằn của móng ngà cuốn theo các tia chớp dội vào trong núi. Nước chảy dồn xuống thành thác, sông dâng đầy, biển động trong gió cuộn đập vào vách đá tung ngầu bọt. Một giọng trầm vang lên. Minh hát về tình yêu không được chia xẻ, về sự bỏ rơi, về bóng tối. Tôi sững sờ trước nối thống khổ của những kẻ say đang vui, tôi xúc động đến ứa nước mắt trước sự khốn cùng của niềm si mê nàn đang hát. Đột nhiên, tựa như chiếc bình vỡ, nhạc ngừng, nàng im bặt.

Quanh tôi các sĩ quan như nghẹt thở nhìn nhau sững sờ. Sau khi cúi chào, nàng geisha tập sự xếp đàn lại, gập người chào lần nữa và lui ra trong tiếng sột soạt của áo kimônô.

----------
Chú giải của chương;

(1). Hagakure, do Jocho Yamamoto (1959-1719) viết, là một bộ luật về úng xử của võ sĩ đạo samurai.
(2). Geisha tập sự mặc kimônô có ống tay rộng khác với Geisha chính thức mặc kimônô ống tay chật.



29.

Nguyệt Châu nài nỉ cha mẹ, chị ấy muốn tôi đi cùng chị tới dự lễ sinh nhật của tân thị trưởng. Chị cho rằng chồng chị cũng sẽ tới đó cùng cô nhân tình mới nên rất muốn bắt quả tang anh rể tôi tại trận.

Mẹ chẳng thể từ chối trước hai dòng nước mắt của chị. Tôi rất ghét cơn ghen của chị nhưng cũng thích được đi xem thiên hạ. Có khi Mẫn cũng đi dự tiệc thì sao.

- Kính bà, kính tiểu thư…

Người hầu đứng đón dưới chân bậc lên sảnh cúi rạp chào chúng tôi. Một người tiến lên mời chúng tôi bước vào cửa sơn then đỏ. Chúng tôi đi qua ba sân rộng nhìn thấy nên chúng tôi đến buổi tiệc vào lúc trời sập tối.

Chúng tôi được mời vào một khu vườn rộng có khoảng một trăm chiếc bàn bày dưới tán cây và được chiếu rọi bởi các ngọn đèn lồng chạm hình chữ thọ. Các nhạc công mặc đồ xmôking chơi một bản vanxơ và tuyệt vọng chống chọi lại tiếng hát ầm ĩ của một nhóm ca kịch opêra.

Chúng tôi lách về phía một chiếc bàn dưới một cây thông tán tròn và ngồi như hai thợ săn đang rình mồi. Để xua tan bớt cơn lạnh đầu xuân, chủ tiệc đã cho đốt thêm nhiều lồng sưởi và đuốc. Vừa ngồi xuống, chị tôi đã than vãn là ánh sáng làm chói mắt chị và không cho chị nhìn rõ anh chống ngoại tình. Tôi tìm quanh xem có thấy ông anh rể đâu không. Đột nhiên, tôi thấy Kinh mặc đồ com lê kiểu Âu, đứng một mình ở một chiếc bàn riêng biệt. Anh ta đang nhìn tôi.

Tôi chạy đến chỗ anh.

- Em uống một chút hoàng tửu nhé ? Anh mời

- Không, cám ơn, em ghét thứ đó lắm.

Kinh vẫy tay, một người hầu hiện ra và bày lên bàn một lô đồ ăn.

Anh lấy đũa gắp vào bát tôi vài khoanh thịt trong veo.

- Em nếm đi, tay gấu đấy.

Thứ thịt rất được giới quý tộc Mãn Châu ưa chuộng này trượt trên lưỡi tôi. Chẳng có vị gì.

- Này, đây là món chân lạc đà ngâm trong rượu năm năm liền. Còn đây là cá mà mình gọi là hắc long, câu từ đáy sông Amua lên đấy.

Đáng ra phải ăn, tôi lại hỏi anh xem Mẫn có đến không.

- Không đến đâu. Kinh đáp.

Để chê giấu nỗi thất vọng, tôi thú nhận với Kinh là tôi bị chị lôi đến buổi hội này trong khi tôi còn chẳng biết mặt ông thị trưởng mới ra sao.

Kinh chỉ cho tôi một ông chừng năm chục tuổi, thấp béo, mặc một chiếc áo chúng gấm.

- Sao anh biết ?

- Bố anh mà.

- Bố anh ?!

- Ngạc nhiên nhỉ, Kinh cười lạnh lẽo. Trước cuộc tấn công của quân nổi dậy, bố anh là cố vấn của thị trưởng. Người này chết có khi lại có lợi cho kẻ khác là thế đấy. Có xuống địa ngục, bố anh cũng sẽ thu xếp để được thăng chức cho mà xem.

Bối rồi trước điều thú nhận của Kinh, tôi không biết làm sao để rút lui.

- Kìa một bà dì kế của anh kia, Kinh chỉ cho tôi một cách lộ liễu một người đàn bà đang cúi chào các thực khách như con ong đang cúi mình lấy phấn hoa. Bà ta bôi phấn dày thành tảng, mặc một chiếc áo dài thêu cầu kỳ lót lông thú, tóc bới thành hình quạt điểm ngọc trai, san hô và hoa bằng mút xơ lin. Quả là một thứ đồ cổ hiếm có.

- Trước khi nhận lời làm lẽ bố anh, bà ta là điếm, Kinh hài hước kể. Bây giờ bà ta ngủ với một đại tá Nhật. Em có biết tại sao bà ta lại hoá trang thành một mệnh phụ hoàng tộc không ? Bà ta luôn tự cho là gia đình mình xuất thân từ dòng Hoàng Kỳ (1) chính thống… Kia mẹ anh đang tiến lên kìa. Chẳng hiểu sao mẹ anh lại có thể chấp nhận một con điếm trú chân trong gia đình mình mới lạ chứ.

Nhìn theo tay Kinh chỉ, tôi thấy một bà tuổi đã tầm tầm.

Sau bà, đột nhiên tôi thấy ông anh rể, tóc chải gôm, mặc một bộ đồ tây trông kẻng đến nhức mắt. Tôi hỏi Kinh có biết anh ta không.

Kinh cười nhếch mép.

- Anh rể em phải không ? Cái tay chỉ điểm ấy hả ?

- Tại sao lại là tay chỉ điểm ? Anh rể em là nhà báo nổi tiếng đấy.

Kinh không trả lời tôi. Anh tự rót cho mình một ly rượu to rồi nốc cạn.

Bạn của Mẫn khiến tôi vừa cảm thấy thán phục vừa thấy ghê sợ. Rời khỏi bàn anh ta, tôi choáng đến mức chẳng tìm thấy bàn của chị tôi đâu nữa.

-------------

Chú giải của chương:

(1)Trong hệ thống đẳng cấp Mãn Châu, các dòng tộc được biểu trưng bằng các màu cờ, dòng Hoàng Kỳ, cờ màu vàng, được coi là tượng trưng cho dòng họ tổ của Hoàng Gia.